6/7 Eylül 1955 olaylarının Türkiye Rumları üzerindeki etkileri: 1955-1959

Demokrat Partinin 1950 seçimlerinde kaydettiği büyük başarının ardından iktidara gelmesiyle birlikte uyguladığı liberal politikaların iç siyasette ve dış ilişkilerde olumlu etkileri belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Genç Cumhuriyetin azınlık vatandaşlarının da desteklediği Demokrat Parti, çeşitli uygulamalarla ülkede özgürlük havasının hâkim olmasını sağlamıştır. Ancak Yunanistan'ın Kıbrıs adasıyla ilgili resmi görüşünün değişmesi ve buna bağlı olarak adadaki EOKA örgütünün tedhiş hareketine destek vermesiyle birlikte Türk?Yunan ilişkileri gittikçe bozulmuştur. Kıbrıs meselesiyle birebir bağlantılı olarak ele alabileceğimiz Türkiye'deki Rum azınlığın yaşamı, 1955 yılından itibaren Türk-Yunan ilişkilerine endekslenmiş bir hal almıştır.1955 yılının Ağustos ayına gelindiğinde, İngiltere'nin davetiyle Türkiye ve Yunanistan'ın da katıldığı Londra Konferansı, sonuç alınamadan dağılması ve Kıbrıs meselesini bir çıkmaza sokması sebebiyle Türk- Yunan ilişkilerinde ve Türkiye'deki Rum azınlığın yaşamında tamir edilmesi çok güç olan etkilere yol açmıştır. Bununla birlikte Kıbrıs meselesinin uluslararası bir boyut kazanmasıyla birlikte Türkiye'nin dış politika gündeminde uzun yıllar yer edecek olan yeni bir sorun alanı ortaya çıkmıştır.Londra Konferansının yarıda kesilmesine yol açan Atatürk'ün Selanik'teki evine bomba atıldığı haberinin İstanbul'a ulaşmasıyla beraber binlerce kişiden oluşan insan kalabalığı sloganlar eşliğinde olayı protesto etmiştir. Başlangıçta ölçülü bir tepki gösterme amacındaki bu kalabalık kısa bir süre sonra birtakım grupların yönlendirmesiyle İstanbul'un başta Beyoğlu olmak üzere Eminönü, Osmanbey, Kurtuluş, Şişli ve Adalar semtleri ile İzmir'de yaşayan Rum azınlığa ait ev, işyeri, kilise, dükkân, ayazma, üretim atölyesi v.b. taşınmazlara yönelik tahrip ve yağma eylemine girişti.Türk tarihinde benzerine rastlanmayan bu yıkım olaylarının Türkiye'de yaşayan Rumlar üzerinde çok ağır sonuçları olmuştur. Her şeyden önce içinde yaşadıkları topluma yabancılaşmış ve gerek devletle gerekse de Müslüman yurttaşlarıyla kurdukları ilişkilerde daha temkinli davranmaya gerek duymuşlardır.Türkiyeli Rumlar, olayların patlak verdiği 1955 yılından itibaren Türkiye'den Yunanistan başta olmak üzere diğer batı ülkelerine göç etmeye başlamış olmakla birlikle asıl göçler yoğun olarak 1964'te yapılmıştır; zira Yunanistan ile 1930 yılında imzalanan Ticaret, İkamet ve Seyrisefain Antlaşması'nın Türkiye tarafından feshedilmesi, on binlerce Yunan kökenli Rum'un Türkiye'yi terk etmesiyle sonuçlanmıştır. Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan ikili görüşmeler sonucunda imzalanan Londra ve Zürih Antlaşmaları'yla Kıbrıs meselesinin çözüme kavuşturulması, iki ülke arasında yeniden bir barış ve işbirliği havasının hâkim olmasını sağlamıştır. Buna paralel olarak Türkiye'de yaşayan Rumlar varlıklarını daha rahat bir ortamda sürdürebilmişlerdir.Anahtar Sözcükler; 6/7 Eylül Olayları, Kıbrıs Meselesi, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Rumlar