60. yıl ve Binevler sağlık ocağına başvuran diyabetli hastaların diyabet ve diyabetik ayak hakkında bildikleri ve uyguladıkları davranışlarının belirlenmesi

Diyabetli hastaların hastalıkları hakkındaki bilgi ve davranışları konusunda yanlışlarının olduğu bilinmektedir. Bu gerçeğe rağmen diyabetlilerin eğitim ihtiyaçları yeterince karşılanmamaktadır. Bu amaçla yola çıkarak, Sağlık Ocağına Başvuran Diyabetli Hastaların Ayak Bakımı ve Diyabetik Ayak Hakkında Bildikleri ve Uyguladıkları Davranışların Belirlenmesi ve Eğitimi amacıyla çalışmamızı yaptık. Nisan-Haziran 2010 tarihleri arasında Binevler ve 60.Yıl Sağlık Ocağı'na başvuran toplam 421 diyabetli hasta örneklemi oluşturmuştur. Veriler SPSS 15.0 istatistik paket programında değerlendirilmiştir.Diyabetlilerin; %60,8'i kadın; %44,2'si 46?60 yaş grubunda; %97,9'u evli; %50,6'sı ilköğretim mezunu; %57,5'i ev hanımı; %35,9'u şişman(BKİ)dır. Hastaların %89,5'i şeker hastalığını diabet olarak bilmemekte; %63,7'si tip 2 diyabetli; %59,1'i 1?10 yıldır diyabetlidir. %92,4'ü egzersizin kan şekerine etkisini bilmemekte; %92,6'sının ailesi kan şekeri düşme/yükselmesinde yapılması gerekenleri bilmektedir. Hastaların %93,7'si şeker düşüklüğü, %70,8'si şeker koması belirtilerini, %46,9'unun ne tür insülin kullandığını bilmemekte; %24,2'si ağzında kuruluk hissettiğinde şekerinin yükseldiğini, %35,9'u halsizlik hissettiğinde şekerinin düştüğünü bilmektedir. İnsülin dozu fazla geldiğinde %6,8'i egzersiz yapmakta, %85,7'si yatıp dinlenmektedir. Hastaların %98,3'ü 1?3 ayda bir kontrole gitmekte; %76,5'i öğünleri atlamanın kan şekerini yükseltebileceğini bilmektedir. Hastaların %10,2'si ayak muayenesi olduğunu; %71,3'ü ayağında diyabet nedeni ile problem olduğunu; %1,4'ü ayak bakımıyla ilgili eğitim aldığını söylemiştir. %23,8'inin ayaklarında terleme, %63,4'ünün ayağında uyuşma, %8,1'inin ayağında morarma, %3,3'ünün ayak yarası, %16,9'unun ayaklarında ödem oluştuğu belirlenmiştir. Hastaların ödem problemi için %63,4'ü hiçbir şey yapmadığını belirtmiştir. Hastaların %80,1'i ayaklarını günde 4?6 kez yıkadığını; %23,5'i ayak egzersizi yaptığını; %44,4'ü yürürken dengesizlik sorunu yaşadığını söylemiştir. %78,4'ü yol yürürken belli bir süre sonra baldırlarında ağrı, %53,9'u dinlenirken bacaklarında ağrı; %65,8'i ayaklarında kramp geliştiğini söylemiştir. %32,5'i ayaklarını yıkadıktan sonra parmak aralarını kuruladığını; %18,5'i ayak cildinde kuruluk olduğunu; %80'i tırnaklarını yuvarlak kestiğini söylemiştir. Hastaların diyabet ve komplikasyonları ile ilgili bilgilerinin yetersiz, davranışlarının çoğunluğunun yanlış olduğu tespit edilmiştir. Bu konuda sağlık personellerinin hastalara eğitim vermesi ve bu eğitim sürekli olması önerilebilir.