Acil serviste pnömoni tanısı alan huzurevinde yaşayan hastalarda dinamik tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye albumin ve ferroksidaz düzeyinin prognostik değeri

Giriş ve Amaç: Pnömoni, alt solunum yolu enfeksiyonu belirtileri ile radyolojik olarak infiltrasyonun olduğu ve solunum yollarından alınan örnekte bir patojenin tanımlanabildiği klinik bir sendromdur. Pnömoninin sebebi olan etken tahmin edilerek ampirik tedaviye en erken dönemde başlanmalıdır. Pnömoniler, etkenlerine göre Toplum kökenli (TKP) ve Hastane kökenli pnömoni (HKP) olarak ikiye ayrılır. Son 90 gün içinde iki gün veya daha fazla hastanede yatma, sağlık bakımı için uzun süreli bakım evinde kalma, evde infüzyon tedavisi alan (antibiyotik dahil), evde bası yarası bakımı yapılması, son 30 gün içinde hemodiyalize girme ve aile bireylerinde çoklu ilaca dirençli bakteri enfeksiyonu varlığı durumlarından herhangibirisi olduğunda Sağlık Bakımı ile İlişkili Pnömoni (SBİP) olarak tanımlanır. 1975 yılı itibariyle 65 yaş üstü yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranı %4,6 iken 2016'da bu oran % 8,3'e yükselmiştir. Artan yaşlı nüfusa bağlı olarak huzurevlerinde yaşayan yaşlıların sayısı zamanla artmaktadır. Ülkemizde tam karşılığı olmamakla birlikte TKP'den mikrobiyolojik ve klinik olarak farklı seyredebilen Bakımevi İlişkili Pnömoni (BİP) kavramı da ayrıca tartışılmaktadır. Tüm enfeksiyonlarda olduğu gibi pnömonide de oksidatif stres patogenezi üzerinde çok tartışılan bir konudur. Son yıllarda oksidatif stress kaynaklı substratları ölçen parametreler geliştirilmiştir. Bu çalışmada, bu amaçla bakımevi ilişkili pnömoni hastalarında çalışılan EREL Paneli olarak ifade edilen kombinasyon tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye Albumin (IMA) ve ferroksidaz aktivitesi parametrelerini içermektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde etik komite ve hastaların onayı alınarak yapılmıştır. Kliniğimize Kasım 2017- Şubat 2018 tarihleri arasında başvuran, BİP ve TKP tanıları alan ile sağlıklı gönüllülerden oluşan 107 hasta prospektif incelendi. Çalışmaya 65 yaş üzeri, hikaye, fizik muayene ve görüntüleme eşliğinde tanı alan ve çalışmada yer almaya rıza gösteren gönüllüler dahil edildi. Başvuru anında vital parametreleri ölçüldü. Rutin tetkikler olan tam kan sayımı, geniş biyokimyasal parametreleri ile ek olarak Erel ve Neşelioğlu'nun geliştirdiği nativ tiyol (NT), disülfid (D), toplam tiyol (TT), iskemi modifiye Albumin (IMA), ferroksidaz ve bu parametrelerin birbirine oranlarından oluşan indeksleri içeren EREL paneli çalışıldı. Bulgular: Çalışmamızda pnömoni tipi grupları arasında cinsiyet ve ferroksidaz aktivitesi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yaş, NT düzeyi, IMA düzeyi, CRB65 skoru, PSI skoru ve evrelemesinde ve 28 günlük mortalitede istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Toplam 72 pnömoni hastasında hikayede konjestif kalp yetmezliği olması, sistolik kan basıncı, nabız sayısı, hematokrit değeri, laktat düzeyi ve PSI evresinin mortaliteye etkisi olduğu görüldü. Sadece bakımevi ilişkili pnömoni grubu ele alındığında mortaliteyi etkileyen faktörler KKY öyküsü olması, SKB ve Nabız düzeyidir. Sonuç: Esas araştırma konumuz olan EREL paneli oksidatif stresi göstermesi açısından ve hastalık ciddiyetini ifade etmekte değerli olabilir; ancak mortalite öngördürücülüğü açısından yararlı bulunmamıştır.