Adjuvan aromataz inhibitörü kullanan erken evre meme kanserli hastalarda vücut yağ oranının prognostik önemi

Giriş ve amaç: Obezite postmenopozal meme kanseri gelişimi için bir risk faktörü ve meme kanseri için bir kötü prognoz göstergesidir. Aromataz inhibitörleri genelde postmenopozal dönemde olmak üzere premenopoz hastalarda LHRH analoğu ile birlikte kullanılmaktadırlar. Birçok çalışmada etkinliğine dair veriler açıklanmıştır. Ancak son zamanlarda yapılan çalışmalar obez hastalarda aromataz inhibitörlerinin daha az etkili olabileceği ve bunun muhtemel periferik yağ dokusunda aromataz enzim aktivitesinde artış ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Obez hastalarda aromataz inhibitörlerine karşı direnç ve daha düşük sağkalım olduğu gösterilmiştir. Bizim çalışmamızın hedefi, vücut yağ oranının; meme kanserli hastalarda aromataz inhibitörlerine karşı direnci göstermede ve düşük sağkalım üzerine VKİ (vücut kitle indeksi) gibi parametrelere göre daha etkili bir parametre olup olmadığını araştırmak. Materyal ve metod: Ocak 2001-Mart 2017 yılları arasında meme kanseri tanısı almış erken evre olan ve opere edilen adjuvan aromataz inhibitörü tedavisi almış 18 yaşından büyük, vücut yağ oranı (Tanita cihazı ile) ölçümleri yapılmış 222 hasta ile çalışma yapıldı. Postmenopoz hastalar (n=192) ayrıca analiz edildi. Hastaların demografik özellikleri, vücut yağ oranı, vücut yüzey alanı, vücut kitle indeksi hasta dosyalarından değerlendirildi. Hastalar vücut yağ oranı (FAT%), vücut kitle indeksine (VKİ) göre analiz edildi. Tanıdan nüks tarihine kadar geçen süre hastalıksız sağkalım (HSK) olarak değerlendirildi. Bulgular: Tüm hastalarda (n=222); ortalama boy 157 ±6,432 cm, ortalama kilo 78 ±14 kg, median vücut yüzey alanı 1,78 (1,32-2,16) m2 ve ortalama VKİ'si 30,9 ±5,89 olarak tespit edildi. Tanita cihazı ile tartılan hastaların vücut yağ oranı yüzdesi (FAT%); ortalama 39,9 ±6,94, hastaların vücut yağsız kitle yüzdesi; ortalama 60,1 ±6,89 tespit edildi. VKİ < 30 ve VKİ ≥ 30 olan hasta grupları analiz edildi (p=0.873). Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Tüm hastalarımızı fatmass oranı 45'den küçük ve büyük olarak kategorize edilerek hastalıksız sağkalım bilgileri değerlendirildi (p=0.015). Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Multivariate analizde yaş, grade ve fatmass değişkenleri hastalıksız sağkalımı anlamlı etkileyen bağımsız prognostik faktörler olarak bulundu. Fatmass [<45 ve ≥45, OR (odds ratio): 3,511 , %95 CI:1,568-7,865, p=0.002], grade [OR:2,124, %95 CI:1,140-3,955, p=0.018], yaş [ <50 ve >50, OR:0,942 , %95 CI=0,912-0,973, p<0.001]. Hastalarımızın 192'si (%86,5) postmenopozal olarak tespit edildi. Postmenapozal hastaların tanı anında ortalama yaş 59 (42-91) idi. Çalışmaya alınan postmenopozal hastalarda ortalama boy 157 ±6,710 cm, median kilo 78,6 ±13,6 kg, median vücut yüzey alanı 1,78 (1,32-2,16) m2 ve ortalama VKİ'si 30,9 ±5,66 olarak tespit edildi. Tanita cihazı ile tartılan hastaların vücut yağ oranı yüzdesi (FAT%); ortalama 40,1 ±6,65, hastaların vücut yağsız kitle yüzdesi; ortalama 59,9 ±6,59 tespit edildi. Postmenopozal hastalarımızı VKİ (Vücut Kitle İndeksi) <30 ve ≥30 olarak ayırıp analiz ettik (p=0.936). Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Postmenopoz hastalarımız fatmass oranı 45'den küçük ve büyük olarak kategorize edilerek hastalıksız sağkalım bilgileri değerlendirildi (p=0.037). Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Multivariate analizde fatmass değişkeni hastalıksız sağkalımı anlamlı etkileyen tek bağımsız prognostik faktör olarak bulundu. Fatmass [<45 ve ≥45, OR (odds ratio): 3,157, %95 CI:1,234-8,078, p=0.016]. Tartışma ve sonuç: Literatürde meme kanseri olan hastalarda vücut yağ oranın hastalıksız sağkalım ve prognoz üzerine direk etkisini baz alarak yapılan çalışmaya rastlanılmamıştır. Literatürdeki tüm çalışmalar postmenopozal erken evre meme kanseri hastalarındaki aromataz inhibitörlerine karşı direnci vücut kitle indeksi (VKİ) ile açıklamışlardır, aromataz inhibitör direncini vücut yağ oranı (fatmass) ile açıklayan herhangi bir çalışma yoktur. Çalışmamız vücut yağ oranının (fatmass) aromataz inhibitörlerine karşı direnci öngörmede vücut kitle indeksinden (VKİ) daha başarılı olduğunu gösteren ilk çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, Aromataz inhibitörleri, Vücut yağ oranı