Ağır metal (Cu) ve asit yağmuru streslerinin aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinde, oleik asidin linoleik aside çevriminden sorumlu olan FAD2 geninin mRNA ifade seviyeleri ve bazı ekofizyolojik özellikler üzerine muhtemel etkilerin araştırılması

Bu çalışmada, ağır metal (Cu) ve asit yağmuru streslerinin bazı aspir (Carthamus tinctorious L.) çeşitlerinde (LİNAS, BALCI ve BDYAS-04), oleik asidin linoleik aside dönüşümünü sağlayan FAD2 geninin mRNA ifade seviyeleri ve stres öncesi ve sonrası bitki boyu, toprak üstü ve altı taze ve kuru ağırlığı, kök uzunluğu, toprak üstü ve altı su içeriği, klorofil a ve b ve toplam karotenoid özellikleri üzerindeki etkileri araştırılarak; bitkilerin bu stres faktörlerinden nasıl ve ne düzeyde etkilendiği belirlenmeye çalışılmıştır. Moleküler analizler için kullanılacak aspir bireyleri iklim kabininde; ekofizyolojik özelliklerin belirlenmesi için kullanılacak aspir bireyleri de iklim odasında, perlit içeren saksılarda yetiştirilmiştir. Besin olarak 1X Hoagland çözeltisi kullanılmıştır. Bakır ve asit yağmuru streslerinin etkilerinin belirlenmesi amacıyla kontrol grubu, farklı konsantrasyonlarda bakır çözeltisi uygulanan deney grubu, farklı pH derecelerinde asit yağmuru simülasyonu uygulanan deney grubu ve bakır ve asit yağmuru streslerinin birlikte etkisine maruz bırakılan deney grubu olmak üzere dört farklı deney seti oluşturulmuştur. Denemeler sonucunda, Cu ve asit yağmuru streslerinin aspir çeşitlerinde incelenen özelliklerde önemli değişikliklere yol açtığı belirlenmiştir. Aspir bireyleri bakır ve asit yağmuru streslerinin her ikisine birden maruz bırakıldığında, incelenen özellikler üzerinde daha çok olumsuz etki meydana geldiği gözlemlenmiştir. Sonuçlar, yüksek konsantrasyonlarda bakır ve asit yağmuru simülasyonu uygulamalarının, bitkilerde su stresi yaratarak da ekstra bir etkiye sahip olduğunu düşündürmektedir.