Aile hekimlerinin hasta görüşmelerinde hasta merkezli iletişim ölçüm aracının (The Measure Of Patient Centered Communication-MPCC) güvenilirlik çalışması

Giriş ve Amaç: Hasta merkezlilik yalnızca aile hekimleri için değil diğer birçok hekim için de temel bir değerdir. Aile hekimliğinde hasta merkezli yaklaşım başlıca dört bileşeni barındırır: 1) Hem hastalığı hem de hastanın rahatsızlık deneyimini araştırma, 2) hastayı bir birey olarak anlama 3) hastayla ortak zemin oluşturma ve 4) hasta-hekim ilişkisini geliştirme. Hasta merkezli bakımının olumlu etkileri/yararları üzerine birçok uluslararası kanıt bulunmaktadır. Hasta merkezliliğin öğretilmesine ve araştırılmasına yönelik bazı ölçekler geliştirilmiştir. Gözlemsel değerlendirme için Hasta Merkezli İletişim Ölçüm Aracı (MPCC) en sık kullanılanlardan biridir. Bu ölçek hasta merkezli yaklaşımın ilk üç bileşenini içermektedir. Birinci basamağın ve aile hekimliğinin güçlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik çabalar söz konusudur ve hasta merkezli klinik yöntemin öğrenilmesi ve uygulanması büyük önem taşımaktadır. Buradan hareketle bu çalışma MPCC aracının Türkçeleştirilmesini ve Türkçe güvenilirliğinin gösterilmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Metodolojik desendeki bu çalışma ile MPCC ölçüm aracının gözlemciler arası güvenilirliğini göstermeyi amaçladık. Bunun için daha önce başka bir çalışmada kullanılmış 60 hasta görüşmesi ele alındı. Bu görüşmelerin video kayıtları iki değerlendirici tarafından Hasta Merkezli İletişim Ölçüm aracı ile bağımsız olarak değerlendirildi. Her bir hasta görüşmesi için doldurulan ölçek orijinal puanlama sistemi göz önüne alınarak puanlandı. Ölçeğin üç alt başlığı ve bu alt başlıkların bileşenleri ile ilgili istatistiksel analizler yapıldı. Aynı zamanda iki değerlendiricinin korelasyon analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda değerlendiricilerin ölçek skorları arasındaki korelasyon araştırıldı. Kadın ve erkek hastayla yapılan tüm görüşmeler (60 görüşme) incelendiğinde genel skor (r=0,562; p=0,000), birinci bileşen skoru (r=0,503; p=0,000) ve ikinci bileşen skoru (r=0,593; p=0,000) açısından değerlendiriciler arasında orta korelasyon saptandı. Üçüncü bileşen skorunda ise değerlendiriciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı (r=0,244; p=0,060). Kadın hasta görüşmeleri incelendiğinde genel skor (r=0,632; p=0,000), birinci bileşen skoru (r=0,694; p=0,000) ve ikinci bileşen skoru (r=0,708; p=0,000) açısından değerlendiriciler arasında güçlü korelasyon saptandı. Üçüncü bileşen skorunda ise değerlendiriciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı (r=0,065; p=0,732). Erkek hasta görüşmeleri incelendiğinde genel skor (r=0,499; p=0,005), birinci bileşen skoru (r=0,408; p=0,025) ve ikinci bileşen skoru (r=0,382; p=0,037) açısından değerlendiriciler arasında orta korelasyon saptandı. Üçüncü bileşen skorunda ise değerlendiriciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı (r=0,295; p=0,114). Sonuç:Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar MPCC'in güvenilirliği açısından tartışmalıdır. Özellikle üçüncü bileşen skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunamamıştır. Bu durumun nedeni bu araç konusunda değerlendiricilerin deneyimsiz olması olabileceği gibi, uzlaşı süresinin yetersiz kalması da olabilir. Anahtar Kelimeler: Hasta merkezlilik, MPCC, Türkçe güvenilirlik, birinci basamak