Aile içi iletişimin ortaöğretim öğrencilerinin madde bağımlılığına etkisi (Elazığ ili örneği)

Türkiye gibi genç nüfusa sahip bir ülkenin şüphesiz ki en önemli sorunlarından birisi ergenlik dönemindeki gençlerin madde kullanımına çok küçük yaşta başlamalarıdır. Yapılan araştırmalar madde kullanım yaşının ilköğretim seviyesine kadar indiğini göstermektedir (Köknel, 1998: 265). Gençlerin bu maddelere başlarken aile içerisinde yaşadıkları problemler, fiziksel ve ruhsal şiddet görmesi, kuşak çatışması, iletişim bozuklukları vb. faktörler madde bağımlılığında en temel tetikleyici unsurlar olarak göze çarpmaktadır(Dökmen, 2006: 112).Araştırmanın evrenini, 2008-2009 öğretim yılında Elazığ ili Merkez ilçesinde bulunan `'37'' ortaöğretim okulunda öğrenim gören 13.565'i erkek, 10.922'si kız olmak üzere toplam 24.487 öğrenci teşkil etmektedir. Araştırmanın örneklemini; Elazığ İl Merkezindeki Genel lise, Mesleki ve Teknik lise, Anadolu lisesi, Fen lisesi ve Özel/Paralı liseler arasından raslantısal olarak seçilen 500 öğrenci (% 2) oluşturmaktadır.Araştırmada; Elazığ İl merkezindeki ortaöğretim öğrencilerinin aile içi iletişimlerinin madde bağımlılığında etkileri araştırılmaktadır. Araştırmacı tarafından erken yaşta madde bağımlılığına en temel neden olarak gösterilen aile içi iletişim, iletişimsizlik ve iletişim bozuklukları bu araştırmada tüm boyutlarıyla araştırılmaya çalışılmaktadır.Ailenin demografik yapısı, sosyokültürel özellikleri ve aile içi iletişim ile ergenlerin madde bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığını belirlemek için; veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracı kullanılmıştır. Veriler SPSS 15.0 istatistiksel çözümleme programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Veriler ve elde edilen sonuçlar ışığında; bağımlı olan ve olmayan gençlerin aile yapıları tespit edilerek madde bağımlılığı ile aile içi iletişim arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmada; arkadaş çevresi ve sosyal faktörler üzerinde durulmamış, toplumun temel taşı olan aile ve aile içi iletişim birinci öncelikli unsur olarak dikkate alınmıştır.Araştırma sonucunda; ailede meydana gelen yıkımlar, kavgalar ve olumsuzlukların ortaöğretim dönemlerinden itibaren gençleri sosyal bunalım ve çıkmazlara sürüklediği, sigara, alkol ve uçucu madde bağımlılığını tetikleyici etkiye sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca bu araştırma, çocukları madde bağımlılığından uzak tutacak, güçlü ve sağlıklı ilişkileri olan aile modellerini de göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Madde bağımlılığı, İletişim, Aile, Ergen, Aile İçiİletişim