Akrilamid uygulanmış genç erkek ratlarda lycium barbarum (kurt üzümü) ekstraktının fertiliteye etkisinin ışık mikroskobik ve biyokimyasal incelenmesi

Bu çalışmada akrilamidin genç erkek ratların testis ve epididimis dokularındaki toksik etkileri ve bir antioksidan olan kurt üzümünün bu etkiye karşı koruyuculuğu ışık mikroskobik ve biyokimyasal olarak incelenmiştir. 24 adet Wistar albino rat her grupta 6 adet olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. 5 gün boyunca akrilamid grubuna (G1) distile suda çözünmüş 50 mg/kg akrilamid gavajla verildi. Akrilamid+ kurt üzümü grubuna (G2) akrilamid ve 200 mg/kg kurt üzümü ekstraktı gavajla verildi. Kontrol grubuna(G3) bir işlem uygulanmadı. Kurt üzümü grubuna (G4) kurt üzümü ekstraktı G2 gibi verildi. Ratların deney öncesi ve sonrası vücut ağırlıkları istatiksel olarak kıyaslandığında G1 ve G2' de anlamlı bir fark saptandı. Sperm sayılarının G1 ve G2'de azaldığı ancak istatiksel bir fark olmadığı bulundu. Tüm gruplarda sperm DNA bütünlüğünün korunduğu gözlendi. Testis dokuları değerlendirildiğinde; G1' de, seminifer tübüllerin lümeninde belirgin hücre döküntüsü, vakuol oluşumu ve rezidual cisimcikler; G2' de vakuol oluşumu görüldü. Apoptotik spermatogonyumları belirlemek amacıyla yapılan TUNEL boyamasınında G1 ve G2'de istatiksel olarak anlamlı bir artış görüldü. Spermatogonyumların proliferasyonunu değerlendirmek için yapılan Ki 67 boyaması istatiksel olarak değerlendirildiğinde G1 ile G2 arasında anlamlı bir fark saptandı. Grupların testis dokularındaki MDA, SOD, CAT düzeyleri istatiksel olarak kıyaslandığında anlamlı bir fark bulunmadı. Grupların testesteron düzeyleri istatiksel olarak kıyaslandığında G1 -G2 ve G1- G4 arasında anlamlı bir fark bulundu. Grupların FSH düzeyleri istatiksel olarak kıyaslandığında G1 ve G3 arasında anlamlı bir fark bulundu. Grupların epididimislerinde yapısal değişim gözlenmedi. Yüksek dozda akut süre ile akrilamid uygulamasının testis dokusunda hasara neden olduğu ve FSH ile testesteron seviyesini düşürdüğü, kurt üzümünün ise kısmen koruma sağladığı sonucuna varıldı.