Alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin yetişmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolü

it / *. A-p<. ?"*\ *? « 'i\)^- '"7- V 's, ÖZET Eğitim örgütlerinin temel taşı niteliğinde olan öğretmen, devletin eğitim politikasını uygulamaya koyan, uygulama sonucu bu politikayı etkileyen önemli bir kişidir. Ancak öğretmen üst kademede geliştirilen politikaları sınıftan gelen verilerle beslediği ölçüde etkin olabilir. Meslek öncesinde sınıf öğretmenliği alanında hiçbir eğitim almadan bu mesleğe atanan kişilerin mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve tutumlara sahip olmaları beklenemez. 1860' lardan bu yana düzenli olmayan aralıklarla alan dışından sınıf öğretmeni atanması yapılmıştır. Son olarak 1996 yılında alan dışından 10 000 sınıf öğretmeni atanmıştır. Alan dışından gelen sınıf öğretmenleri, çalıştıkları okulun kültürünü ve öğretmenlik meslek değerlerini benimsemede, Milli Eğitim Bakanlığının genel amaçlarını kavramada birtakım güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Kendileriyle olan yakın ilişkilerinden dolayı diğer öğretmenlerle birlikte alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin hizmet içinde yetişmesinde en önemli rolü ilköğretim müfettişleri ve okul yöneticileri oynamaktadır. Araştırmanın genel amacı, alan dışından gelen sınıf öğretmenleri ve ilköğretim müfettişlerinin görüşlerine başvurarak, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin hizmet içerisinde yetiştirilmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolünü ortaya koymaktır. Bu genel amaca ulaşmak için aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: 1. ilköğretim müfettişleri, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin meslek içinde yetişmelerine ne derece yardımcı olmaktadırlar? 2. İlköğretim müfettişleri, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin örgütsel sosyalizasyonuna ne derece katkıda bulunmaktadırlar? 3. ilköğretim müfettişleri, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerine okul yönetimi ve milli eğitim mevzuatı konusunda ne derece yardımcı olmaktadırlar? 4. ilköğretim müfettişleri, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin meslek ahlakını kazanmalarına ne derece yardımcı olmaktadırlar?If /^'n" Araştırmanın evrenini 1997 - 1998 öğretim yılında Elazığ il gene\îr\40fğ$fy[ *j., yapan alan dışından gelen sınıf öğretmenleri ve Elazığ'da görev yapan ifâğretim* > müfettişlerinin tümü oluşturmaktadır. 1997-1998 öğretim yılında Elazığ'da goTev*^ yapan alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin sayısı 178, ilköğretim müfettişi sayısı ise 43' tür. Ancak Elazığ' da görev yapan ilköğretim müfettişlerinin sayısının yeterli bulunmamasından dolayı, Malatya'da görev yapan ilköğretim müfettişleri de evren ve örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmanın yapıldığı dönemde Malatya' da görev yapan ilköğretim müfettişi sayısı 55'tir. Alan dışından gelen sınıf öğretmenlerine ve ilköğretim müfettişlerine yönelik, kişisel bilgiler dışında aynı soru köklerinden oluşan iki ayrı anket geliştirilmiştir. Anketlerin birinci bölümünde; kişisel bilgilere ait altı soru, ikinci bölümde; alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin meslek içinde yetişmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolünü belirlemeye yönelik on soru, üçüncü bölümde; alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolünü belirlemeye yönelik dokuz soru, dördüncü bölümde alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin okul yönetimi ve ilköğretim mevzuatı ile ilgili bilgi edinmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolünü belirlemeye yönelik sekiz soru, beşinci bölümde; alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin meslek ahlakı ilkelerini benimsemelerinde ilköğretim müfettişlerinin rolünü belirlemeye yönelik dokuz soru yer almıştır. Anketlerde Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Anket sorularından Kesinlikle Katılmıyorum (1), Katılmıyorum (2), Kararsızım (3), Katılıyorum (4), Tamamen Katılıyorum (5) puan olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda kısaca şu bulgular elde edilmiştir: ilköğretim müfettişliği orta yaşlı erkek mesleğidir; alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin % 60' nı bayanlar ve % 40' nı da erkekler oluşturmaktadır; alan dışından gelen sınıf öğretmenlerinin hizmet içerisinde yetiştirilmesinde ilköğretim müfettişlerinin rolü konusunda iki grubun görüşleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. İlköğretim müfettişleri, alan dışından gelen sınıf öğretmenlerine yeterli derecede yardımcı olduklarını düşünürken, alan dışından gelen sınıf öğretmenleri yeterli yardımı almadıklarını düşünmektedirler.