Analitik düşünme temelli çevrimiçi STEM öğretim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi

İnsanlık tarihinde her zamankinden daha fazla nüfusa, küresel bağlantılara, teknolojik ilerlemeye ve büyük ölçekli problemlere sahip bir dünyada yaşanmaktadır. İnsanoğlunun bu zorluklarla mücadele edebilmesi için yenilikçi ve üst düzey düşünme becerilerini içeren 21. yüzyıl becerilerine sahip olması gerekmektedir. Ülkeler 21. yüzyıl becerilere sahip öğrenciler yetiştirebilmek için son yıllarda STEM yaklaşımını eğitim politikalarına dahil etmişlerdir. Bu çalışmada 9-12 yaş Bilim ve Sanat öğrencilerine yönelik, ayrı bir disiplin olarak "analitik düşünme temelli çevrimiçi STEM öğretim programı" geliştirmek ve bu geliştirilen programın uygulanmasıyla öğrencilerdeki analitik düşünme beceri düzeyindeki değişimi ortaya çıkarmak çalışmanın amacıdır. Çalışma, karma yöntem program değerlendirme desenine göre tasarlanmıştır. Bu tasarıma göre; ihtiyaç analizi aşamasında durum çalışması, ölçme araçları geliştirme aşamasında keşfedici ardışık karma desen, programın uygulanması ve değerlendirilmesi aşamasında gömülü deneysel karma desen kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Bilim ve Sanat Merkezi'nde öğrenimlerine devam eden toplamda 31 kişiden oluşan 9-12 yaş grubu öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen analitik düşünme becerisi ölçeği, STEM değerlendirme rubriği, analitik düşünme becerisi gözlem formu, nitel veriler ise araştırmacı günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri, öğrenci günlükleri, akran değerlendirme formu ile elde edilmiştir. 12 hafta boyunca uygulanan Analitik düşünme temelli çevrimiçi STEM öğretim programının öğrencilerin analitik düşünme becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Program uygulanması sonucunda analitik düşünme becerisinin gelişiminde; kız ve erkek öğrenciler açısından, anne ve baba eğitim durumları açısından ve sınıf seviyelerine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Program geliştirme ihtiyaç analizi çalışmasına göre; öğretmenlerin ve öğrencilerin analitik düşünme ve STEM hakkındaki görüşlerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Analitik düşünme temelli çevrimiçi STEM öğretim programı uygulandıktan sonra öğrencilerin analitik düşünme becerilerine ait; sıralama, sınıflama, karşılaştırma ve değerlendirme becerileri ile STEM becerilerine ait; problemi belirleme, bilgi edinme, beyin fırtınası, tasarım, ürün geliştirme ve sunum becerilerinin de geliştiği belirlenmiştir