Ankara Büyükşehir Belediyesi Aile Yaşam Merkezine başvuran 60 yaş ve üzeri bireylerin beslenme ve sağlık durumlarının saptanması

Bu çalışma, Ankara Büyükşehir Belediyesi Aile Yaşam Merkezine başvuran 60 yaş ve üzeri 150 bireyin beslenme, sağlık durumu ve yaşam kalitesi düzeylerinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Ankara Büyükşehir Belediyesi Aile Yaşam Merkezine devam eden 60 yaş ve üzeri bireylerden çalışmaya katılmayı kabul eden 150 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler anket formu ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Anket formu, yaşlıların demografik özelliklerini, ekonomik durumlarını, sağlık durumlarını, yaşam kaliteleriyle ilgili düşüncelerini öğrenmek ve beslenme durumunu saptamak üzere yedi grup ve 42 sorudan oluşmuştur. Verilerin analizi Statistical Packages of Social Sciences (SPSS 17,0) programı ve Beslenme Bilgi Sistemi (BEBİS) programı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaşam kalite düzeyini ölçmek için WHOQOL-100 ve 26 sorulu WHOQOL-BREF yaşam kalitesi ölçeklerinden oluşturulan WHO-8 EUROHIS yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır.Çalışmaya katılan bireylerin %56'si erkek, %44'ü kadın, yaş ortalaması 67±6.77'dir. Katılımcıların %29,3'ü üniversite mezunu, %24,0'ü lise mezunu, %12,0'si ortaokul mezunu, %20,7'si ilkokul mezunu, %6.7' si okuryazar, %7.3'ü okuryazar değildir. Tamamına yakınının (%97,3) sosyal güvencesi vardır. Beden kitle indeksine (BKİ) göre zayıf gruba giren yok iken, %25,3'ü normal, %47,3'ü hafif şişman, %27,3`ü şişmandır. Katılımcıların %63,3'ünün doktor tarafından tanı konulmuş en az bir hastalığı vardır. En sık rastlanan kronik hastalık hipertansiyon (%30,8) olup, bunu sırası ile kalp-damar hastalıkları (%14,3), diyabet (%13,2) ve yüksek kolesterol (%11,0) izlemektedir. Enerji tüketimi erkeklerde önerilen düzeyin altında, kadınlarda üzerindedir. Enerjinin yağdan gelen yüzdesi her iki cinsiyette de önerilen düzeyin üzerindedir (erkekler %34.5, kadınlar %33,6). Enerjinin karbonhidrattan gelen yüzdesi her iki cinsiyette de düşük iken, protein tüketimi önerilen düzeyler arasındadır.E vitamini, folat, potasyum, kalsiyum tüketimi her iki cinsiyette de yetersizdir. C vitamini tüketimi kadınlarda erkeklere göre daha yüksektir. Sodyum tüketimi kadın ve erkeklerde önerilen düzeylerin çok üzerindedir. Cinsiyetle C vitamin tüketimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0,05). WHO-8 EUROHIS Yaşam kalitesi ölçeğinin sekiz değişkeni için tanımlayıcı özellikler analiz edildiğinde yaşam kalitesi durumu değişkeninin ortalaması 3,7 ± 0,64, sağlık durumundan hoşnut olma 3,5 ± 0,85, gerekli enerjiye sahip olma durumu 3.5 ± 0,78, yaşam aktivitelerini sürdürebilme becerisinden hoşnut olma durumu 3,6 ± 0,77, kendinden hoşnut olma durumu 3,8 ± 0,71, insanlarla ilişkilerden hoşnut olma durumu 4,0 ± 0,85, ihtiyaçlarını karşılayacak kadar paraya sahip olma durumu 3,4 ± 0,73, yaşadığı yerin koşullarından hoşnut olma durumu 3,8 ± 0,91'dir.ANAHTAR KELİMELER: Yaşlı, beslenme, kronik hastalıklar, yaşam kalitesi