Ankara'daki sağlık meslek odalarına üye olanların acil durumlara / afetlere bireysel hazırlıklarının değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Ankara'daki Sağlık Meslek Odalarına üye olanların acil durumlara / afetlere hazırlıklı olma davranışlarını etkileyen faktörlerin katılımcıların bireysel ve hazırlık durum değişkenleri ile olan ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ağustos 2021'de Ankara'daki Sağlık Meslek Odalarına kayıtlı yaklaşık 21.900 kişi oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Veri toplama formu olarak, katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile daha önce afet yaşama, afetler konusunda herhangi bir eğitim alma, afetlere yeterince hazırlıklı olma durumu hakkındaki özelliklerini incelemek amacıyla araştırmacı tarafından danışman desteği ile hazırlanmış 32 sorudan oluşan bir anket formu ve 31 maddelik Sağlık İnanç Modeli'ne Dayalı Acil Durumlara / Afetlere Bireysel Hazırlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri, öncelikle "Google forms" kullanılarak internet üzerinden toplanmıştır. Yeterli düzeyde katılım sağlanmadığı için ardından yüzyüze veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya toplam 401 kişi katılmıştır. Katılımcıların %35,2'si (n=141) acil durum / afetlerle ilgili eğitim almıştır, en sık alınan eğitim İlk Yardım Eğitimi'dir. Katılımcıların %47,6'sı (n=191) afetlerle ilgili bir tatbikata katılmıştır. Katılımcıların %38,2'si (n=153) afet yaşamıştır ve en sık yaşanan afet depremdir. Katılımcıların %33,2'si (n=133) acil durum ve afetlere bireysel olarak kesinlikle hazır olmadığını ifade etmiştir ve eczacılarda %39,2 (n=29) ile sıklık en yüksektir. Katılımcıların %28,9'u (n=116) acil durum ve afetlere bireysel olarak kısmen hazır olduğunu, %24,4'ü (n=98) kararsız olduğunu, %13,5'i (n=54) hazır olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların ölçekten aldıkları toplam puan ortalaması 112,39±12,77'dir. Acil durum / afetlerle ilgili eğitim almış olan, şu anda veya geçmişte bir işi olan, resmi olarak görevlendirilmiş olan, gönüllü olarak hizmet vermiş olan katılımcıların afetlere bireysel olarak daha hazır oldukları saptanmıştır. Türkiye'nin afetlerle sık karşılaşan bir ülke olduğu ve sağlık çalışanlarının acil durum ve afetlerde farklı çalışma alanlarında hizmet sunabildiği bilinmektedir. Bu nedenle, sağlık çalışanları gibi kilit personele özel önem verilerek hazırlanan afet eğitim programlarına acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Sağlık çalışanlarının mezuniyet öncesi ve sonrası eğitimlerinin acil durum ve afetlere hazırlık kapsamı incelenebilir ve ihtiyaca göre güncellenebilir. Sağlık çalışanları için pratik uygulamaları içeren afet hazırlık eğitimleri ve hızlı başvuru materyalleri gibi kolay erişilebilir kaynaklar geliştirilmesi için ilgili tüm kurum ve kuruluşlar işbirliği yapmalıdır.