Explaining duration of leadership change in arab uprisings throughperceived political opportunity structures: Comparing Egypt and Syria

Mısır Cumhurbaşkanı Mübarek 2011 yılında 18 gün süren protestolar neticesinde görevini bırakmak zorunda kalırken Suriye'de halen bambaşka bir sürece şahitlik ediyoruz. Bu mukayeseli çalışma, Arap Baharı ülkeleri arasında önemli konumda olan Mısır ve Suriye'de iç politikada yaşanan siyasi değişim dinamiklerini açıklama gayretidir. Çalışmanın temel sorusu: Arap dünyasında yaşanan son ayaklanmalar sürecinde mevcut liderlerin koltuğundan edilme ihtimali Mısır ile kıyaslandığında Suriye'de neden daha düşüktür? Bu araştırmanın amacı iki aşamalıdır. İlk olarak her iki devletin tarihi gelişimlerinin [özellikle 1970-2011 arası] siyasi anlamda açık veya kapalı olmaları ve farklı özellikleri haiz kurumlara sahip olup olmamaları noktasında önemli bir fark ortaya koyup koymadığı incelenmektedir. İkinci olarak da ayaklanmalar esnasında [Mısır; 25 Ocak-11 Şubat 2011 ve Suriye; Mart 2011-2014] rejimlerin uyguladıkları stratejilerin muhalif grupların hak talep etme kapasitelerine ve toplumsal ve siyasal düzlemdeki elitler arası ittifak yapısına ne dereceye kadar etki ettiğini analiz etmektedir. Bu çalışma esas itibariyle sosyal hareketler literatüründe aktörlerin varlık gösterdiği bir siyasi ve kurumsal yapının mevcut ve algılanan fırsatlarını ve kısıtlamalarını tanımlayan 'siyasal süreç' (siyasi fırsat yapıları) ve 'çerçeveleme' yaklaşımlarını teorik olarak takip etmektedir. Bu teorik çerçevenin yanı sıra Victor Turner'ın 'Sosyal Drama' kavramı da incelenen mevcut siyasi süreç dinamiklerini daha anlaşılır kılabilmek için uygun bir şablon olarak kullanılmıştır. 60'dan fazla yerel aktörle yapılmış derinlemesine mülakatlardan elde edilen bulgular daha sağlam ve doğru çıkarımlarda bulunabilmek amacıyla son dönem çalışmaların da dahil olduğu ikincil literatür taraması ile desteklenmiştir. Bu çalışmayla amaçlanan mukayeseli bir yaklaşımla teorik olarak derinlemesine incelenmiş vaka çalışmaları ile belli bir bölgeyi daha iyi anlayabilmektir. Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Çerçeveleme, Mısır, Siyasi Fırsat Yapıları, Sosyal Drama, Suriye