Ataerkillik ve toplumsal baskı: Gaziantep'te dul kadın olmak

Bu çalışma, Gaziantep'te yaşayan eşinden boşanarak veya eşinin vefatıyla dul kalan kadınların deneyimlerini toplumsal cinsiyet perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın temel argümanı, ataerkil toplumlarda kadınların özellikle dul kaldıktan sonra yoğun baskı altında tutularak birçok yeni sorunla karşı karşıya kaldıklarıdır. "Dul kadın" imgesinin olumsuz olarak resmedilmesi nedeniyle yanında bir erkek olmadan yaşayan kadın dışlanıp, ayrı bir cinsiyet kategorisinde ele alınmaktadır. Eril anlayışın hâkim olduğu bir düzende kadın olmanın zorluklarına, dulluk eklenince kadın olmanın daha güç olduğu görülmektedir. Bu güçlüklerin neler olduğunu belirlemek adına, Gaziantep'te yaşayan 10'nu eşinden boşanmış, 7'sinin ise eşi ölmüş toplamda 17 dul kadın ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu kadınların evlilikte, boşanmada ve ağırlıklı olarak da dul kaldıktan sonra neler yaşadıklarını belirlemek adına sorular sorulmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda evlilikteki eşitsiz toplumsal cinsiyet rolleri ile başlayan sorunlar, evliliği herhangi bir sebeple biten kadınlar için daha farklı problemler getirmektedir. Ekonomik sorunlar, dışlanma, etiketlenme, artan toplumsal baskı, tek ebeveyn olma, psikolojik sorunlar gibi yaşam zorlukları kadınların dulluğunun sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ataerkillik, Patriyarka, Aile, Evlilik, Boşanma, Dulluk, Toplumsal Baskısı