Atak ve atak-dışı dönemdeki ailesel akdeniz ateşi hastaları ile birinci derece yakın akrabalarında interlökin-1beta düzeyleri

ÖZET ATAK VE ATAK-DIŞI DÖNEMDEKİ AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ HASTALARI İLE BİRİNCİ DERECE YAKIN AKRABALARINDA İNTERLÖKİN-ip DÜZEYLERİ Ailesel Akdeniz ateşi (familial Mediterranean fever-FMF) otozomal resesif geçişli, reküren ateş, peritonit, artrit ve pleurezi ataklarıyla karakterize genetik bir hastalıktır. Akut faz cevabı hastalığın iyi bilinen bir yönüdür. Halen, hastalığın patogenezi ve akut faz cevabının mediatörleri (sitokinler) tam olarak anlaşılamamıştır. Birçok enflamatuar durumda akut faz cevabının oluşumuna aracılık eden proinflamatuar bir sitokin olan IL-ip'nın FMF'deki olası rolünü aydınlatmak amacıyla, klinik kriterlere göre "kesin FMF" tanısı almış ve hepsi kolşisin kullanmakta olan hastalar, hastaların birinci derece yakın akrabaları (ana-baba ve çocuk) ve sağlıklı kontrollerden oluşan toplam 107 olgu [ 16 akut atak FMF (5 kadın, 11 erkek), 37 atak- dışı FMF (19 kadın, 18 erkek), 44 hasta yakını (heterozigot, 25 kadın ve 19 erkek), 10 sağlıklı kontrol (5 erkek ve 5 kadın)] çalışmaya alınmıştır. Bazı olgularda birden çok ölçüm yapılmış olması nedeniyle toplam 144 veri elde edildi (23 akut atak FMF, 52 atak-dışı FMF, 59 heterozigot akraba 10 sağlıklı kontrol). FMF dışında herhangi bir hastalığı olanlar çalışmaya alınmadılar. Gurupların İL- ip median değerleri, A gurubunda (akut atak FMF gurubu) 3.04 pg/mL, Bl gurubunda (kanı sabah alınan atak-dışı FMF gurubu) 4.03 pg/mL, B2 gurubunda (kanı akşam alman atak-dışı FMF gurubu) 2.41 pg/mL, Cl gurubunda (kanı sabah alınan heterozigot akraba gurubu) 3.29 pg/mL, C2 gurubunda (kanı akşam alman heterozigot akraba gurubu) 2.62pg/mL, sağlıklı kontrol gurubunda 3.93 pg/mL olarak bulundu. Guruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir (Kruskal Wallis testi, ki kare=5.96, P=0.3). Akut atak gurubunda 3 olgunun sonucu 0 olarak ölçülmüştür (yöntemin sensitivite sınırlan dışında, çok düşük). Hem akut atak hem de atak-dışı FMF guruplarında kadınların median İL- ip düzeyleri erkeklerden yüksek bulundu. Akut atak gurubundaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (Mann Whitney U testi U=31.5, P=0.046). Hem atak-dışı FMF guruplarında hem de heterozigot akraba guruplarında sabah İL- ip düzeyleri akşam 33değerlerine göre daha yüksek bulundu. FMF guruplarındaki fark istatistiksel olarak önemlidir (Mann Whitney U testi U=227, P=0.04). Fakat hem sabah hem de akşam saatlerinde kanı alınmış subguruplarda akşam İL- ip düzeyleri daha yüksek çıktı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (Wilcoxon testi, B gurubunda P=0.7, C gurubunda P=0.1) FMF guruplarında ekstrem değerler daha sık gözlenmektedir. Ekstrem değerlere sahip olguların İL- ip düzeyini yükseltebilecek diğer nedenler açısından daha detaylı klinik ve gerekirse laboratuar incelemeye tabi tutulması ve akut atak seyrinde IL-ip düzeyinin değişiklik gösterip göstermediğinin anlaşılması durumunda İL- İp mn FMF patogenezindeki rolü daha net bir biçimde anlaşılacaktır. 34