Atatürk sonrası Türkiye-SSCB ilişkileri (1938-1971)

Bu tezin amacı, Mustafa Kemal Atatürk'ün öldüğü 10 Kasım 1938 ile Türkiye'deki sivil iradeye ikinci askeri müdahale sayılan 12 Mart 1971 tarihleri arası Türkiye-SSCB ilişkilerini incelemektir. Araştırmamızda, bu süre zarfında iki taraf arasındaki siyasi meselelerin işlenmesinin yanı sıra askeri ve ekonomik ilişkiler de yer almıştır. Ayrıca konunun bütünlüğü ve okuyucunun daha rahat anlaması bakımından iki ülke iç siyasetlerindeki gelişmeler de araştırma içinde zaman zaman yer alan diğer bir unsur olmuştur. Diğer yandan Türkiye ile SSCB arasında bu 33 yılda bir anlamda "M" harfine benzeyen ilişki değişimlerini okuyucuya göstermek, tezin diğer bir önemli unsurunu oluşturmaktadır. Bolşevik İhtilali, Türk Kurtuluş Savaşı, İkinci Dünya Savaşı ve ardından başlayan Soğuk Savaş Dönemi gibi tarihin önemli dönüm noktalarında iki ülke çeşitli kez karşı karşıya gelmiş, bu durumlarda ilişki düzeyini iki tarafın dünya siyaseti içindeki güç nüfuzu belirlemiştir. Ayrıca tarihsel olarak iki tarafın birbirine karşı besledikleri emelleri de bu ilişkilerin seyrinde zaman zaman rol çalmıştır. Yine de Türkiye ve SSCB, Batılı güçlerin kendileri için tasarladıkları planların da etkisiyle karşılıklı münasebetleri hep belli bir seviyede tutmak durumunda kalmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkiye, SSCB, Komünizm, Boğazlar, ABD, İkinci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş