Ayaktan kemoterapi alan kanserli hastaların spiritüel iyilik hali ve psikolojik dayanıklılık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma, ayaktan kemoterapi alan kanserli hastaların, spiritüel iyilik hali ve psikolojik dayanıklılık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Bu çalışma, korelasyonel-tanımlayıcı tipte bir çalışma olup çalışma evrenini, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi kemoterapi ünitesinde ayaktan kemoterapi tedavisi gören tüm hastalar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, Eylül 2019 - Aralık 2020 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi kemoterapi ünitesinde kemoterapi tedavisi gören 293 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Spiritüel İyilik Ölçeği (FACIT-SP 12) ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ) olmak üzere 3 adet form kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için R version 2.15.3 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk testi, Bağımsız gruplar t testi, Tek yönlü varyans analizi, Bonferroni testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Dunn-Bonferroni testi, Pearson korelasyon analizi, Spearman korelasyon analizi, Cronbach alfa katsayısı, GLM (Genel Lineer Model) ve lineer regresyon analizleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre hastaların, yaş ortalaması (58.28±13.85) dir. Hastaların %57.3'ü (n=168) kadın, %32,1'i (n=94) hematolojik kanser tanısı almış, %33,8'i (n=99) evre 4, %65,2'sinde (n=191) metastaz olduğu saptandı. Çalışmaya katılan hastaların Spiritüel İyilik Ölçeği ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği puanları ile tanı konma süresi, medeni durum, çalışma durumu, çocuk sayısı, bakım veren kişi, kanser tipi ve evresi, metastaz durumu, kemoterapi (kt) kür sayısı ve ek kronik hastalık varlığı durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. Ayaktan kemoterapi alan kanserli hastaların YİPDÖ toplam puan ortalaması 107.45±32.01, FACIT-SP 12 toplam puan ortalaması 28.56 ± 12.08 olarak saptandı. FACIT-SP 12 ve YİPDÖ arasındaki ilişki incelendiğinde, toplam ölçek puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Çalışmamızda hastaların psikolojik dayanıklılık düzeyinin orta seviyenin üstünde olduğu, spiritüel iyilik hallerinin ise orta seviyede olduğu tespit edildi. Psikolojik dayanıklılık ve spiritüel iyilik hali arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşireler, bütüncül bakım vermede önemli olan bu iki değişkeni klinik bakımlarına entegre etmelidirler. Anahtar Sözcükler: Kanser, spiritualite, spiritüel iyilik hali, psikolojik dayanıklılık