Barış eğitimi programının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin şiddete yönelik tutumları, sosyal problem çözme becerileri ve sınıf iklimi üzerindeki etkisi

İki aşamada yürütülen bu çalışmanın birinci aşamasında deneysel işlemin etkisini incelemek için öntest sontest izleme kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise barış eğitimi çalışmalarının uygulama etkileri incelenmiştir. Araştırmanın deney, kontrol ve plasebo gruplarında 24er kız, 24er erkek olmak üzere toplam 48er öğrenci yer almıştır. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni, Barış Eğitimi Programıdır. Eğitim programı, her biri 40 dakika süren toplam 16 oturumdan oluşmaktadır. Bu araştırmanın bağımlı değişkenleri şiddet eğilimi, sosyal sorun çözme becerisi ve sınıf iklimidir. Araştırmada kullanılan nicel ölçüm araçları, Şiddet Eğilimi Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri ve Sınıf İklimi Envanteridir. Araştırmada nitel ölçüm araçları olarak, Barışyapıcılık Kayıt Formu ve barışyapıcı öğrencilere, anlaşmazlığın taraflarına ve öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Tekrarlanmış Ölçümler İçin Tek Yönlü Çok Değişkenli Kovaryans Analizi ile Tek Yönlü Tek Değişkenli Kovaryans Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde İçerik Analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, barış eğitimi programının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin şiddet eğilimlerini azalttığını, sosyal sorun çözme becerilerini ise arttırdığını göstermiştir. Ayrıca, deney okulunda yer alan öğrencilere ait sınıf iklimi puan ortalamalarının, kontrol ve plasebo okullarına göre, anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür. Bir dönem boyunca sürdürülen barışyapıcılık uygulamalarında ele alınan toplam 36 anlaşmazlık durumunun %94ünün anlaşmayla sonuçlandığı belirlenmiştir. Barışyapıcı öğrenciler, taraflar ve öğretmenlerle yapılan görüşmeler, barışyapıcılık uygulamalarının öğrenci öğrenci anlaşmazlıklarının yapıcı barışçıl çözümünde önemli bir katkı sağladığını göstermiştir. Tüm bu sonuçlar çerçevesinde, barış eğitimi programının lise düzeyinde öğrencilerin şiddet eğilimlerinin azalmasında, sosyal sorun çözme becerilerinin artmasında ve sınıf ikliminin gelişmesinde etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Barış, barış eğitimi, şiddet eğilimi, sosyal sorun çözme becerisi,sınıf iklimi.