The museology of peacebuilding; Making "new" histories and heritages in Cyprus

1960'ların sonu ve 1970'li yıllar müzecilik disiplininin geniş çaplı bir paradigma değişikliğine tanıklık ettiği yıllardır. "Yeni Müzecilik" olarak adlandırılan bu akım sayesinde daha esnek bir disiplin haline gelen müzecilik, amaçları arasına toplumun sosyo-ekonomik kalkınmasına yardımcı olmak gibi geniş kapsamlı hedefleri de ekler. Bu paradigma değişikliği, sosyal müzeler, mahalle müzeleri ve eko müzeler gibi birçok farklı müze tipinin ortaya çıkmasına sebep olur. Bu doktora tezi, söz konusu paradigma değişikliğinden yola çıkarak, müzeciliğin, toplumlar arası barışın inşası esnasında nasıl aktif bir rol oynayabileceği alternatifini inceler ve bu doğrultuda çok disiplinli ve disiplinler arası yeni bir alan önerir. "Barışın İnşası Müzeciliği" diye adlandırılan bu yeni alan, itilafta olan toplumların birbirleriyle olan ilişkilerini iyileştirmek için bireyin geçmiş ve şimdiki zaman ile ilgili var olan algısını bir takım müzecilik stratejileri kullanarak değiştirmeyi önerir. Kıbrıs'ın yereli özelinde incelenen barışın inşası müzeciliği, ana merkezine mekan ve insan unsurlarını koyarak adada yaşayan Türk ve Rum toplumları arasındaki iletişimi geliştirmeye odaklanır ve bu bağlamda uygulanabilir, rasyonel bir müzecilik projesi önerir. Sözlü tarih vasıtası ile, Kıbrıs'ın bölünmüş başkenti Lefkoşa'nın surlar içi bölgesinde yer alan Ayluga (Ayios Loukas) mahallesi için tasarlanan projede, Kıbrıs'ın tarihi ve kültürel mirası adada yaşayan insanların hatıraları ve tanıklıkları sayesinde çeşitlendirilerek çok katmanlı bir yapı içerisinde tekrar şekillendirilir. Adına "Kıbrıs'ın Katılımcı Tarih ve Kültürel Miras Platformu" denilen bu projenin çok katmanlı yapısı, içinde melez anlatıları da barındırır ve böylece her iki toplumun resmi tarih algısı keskinliğini kaybeder. Bu doktora tezi, öne sürdüğü yeni anlatılar aracılığıyla barışın inşası için gerekli alt zeminin oluşacağını, yeni bir müzecilik alanı olarak ortaya çıkan Barışın İnşası Müzeciliğinin müzecilik biliminin sosyal bir alan olarak geçerliliğini arttırmasına katkıda bulunacağını, farklı müzecilik alanlarının ortaya çıkmasına yol açacağını ve bu kazanımlar sayesinde müzecilik biliminin sosyo-kültürel bir zeminde daha geniş bir coğrafyada ve daha etkin bir şekilde gelişeceğini öne sürer.