Başlangıç düzeyi bağlama eğitiminde 'Programlı öğretim modeli'nin çalma performansına etkisi: Halk eğitim merkezi örneği

Bazı ögelerinin izlerine eski çağlarda bile rastlanılabilen 'Programlı Öğretim Modeli', özelikle 1950-1970 yılları arasında oldukça popüler olmuş ve okullarda uygulanmıştır. Öğretim makinelerinin devamı niteliğinde olan ve 'küçük adımlar', 'bireysel hız', 'aktif katılım', 'anında düzeltme' gibi bireysel çalışma ilkeleri doğrultusunda uygulanan bu yöntemin kuramsal çerçevesi Amerikalı psikolog B. F. Skinner tarafından oluşturulmuştur. Bu çalışmada, 'Programlı Öğretim Modeli'nin 'Bağlama' eğitiminde kullanılabilirliğine yönelik deneysel bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın amacı, 'Programlı Öğretim Modeli'nin Bağlama çalma performansına etkisinin olup olmadığının belirlenmesidir. Bağlama eğitiminin başlangıç düzeyi ile sınırlı tutulan bu araştırmanın ders süreci, 'Halk Eğitim Merkezleri Müzik ve Gösteri Sanatları Alanı Bağlama (Bozuk Düzen) Kurs Programı'na göre yapılandırılmıştır. Çalışma grubu olarak, Çankırı Halk Eğitim Merkezine başvuru yapmış 15-17 yaş arası bireyler belirlenmiş, 'Müziksel Algı Testi' puanları, cinsiyet ve müzikle ilgili geçmişte yaptıkları çalışmalar gibi etkenler dikkate alınarak heterojen yapıda deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Her iki grubun ders süreci araştırmacı tarafından yürütülmüş, deney grubu derslerinde 'Programlı Öğretim Modeli', kontrol grubu derslerinde ise geleneksel öğretim yöntemlerinden olan 'Gösterip-Yaptırma' ve 'Anlatım' merkeze alınmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde kullanılmak üzere, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak, 'teknik' ve 'müzikal' boyutlardan oluşan bir 'Başlangıç Düzeyi Uzun Sap Bağlama Performansı Değerlendirme Ölçeği' geliştirilmiştir. Dokuz haftalık deney süreci sonunda, kursiyerlerin bağlama çalma performansları kayıt altına alınmış, ardından bu kayıtlar söz konusu performans ölçeği ile 3 gözlemci tarafından değerlendirilmiştir. Verilerin dağılımında normallik test edilmiş; normal dağılım gösteren veriler parametrik testlerden ilişkili ve ilişkisiz örneklem 't testi', normal dağılım göstermeyen veriler ise non-parametrik testlerden 'Mann-Whitney U' testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, deney ve kontrol grubunun çalma performansları arasında 'teknik' ve 'müzikal' boyutlar ile bunların alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Buna karşın, bazı performans boyutlarında deney ve kontrol gruplarının her ikisinin de grup içi performanslarında, cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklar bulunmuştur.