Besin proteini ilişkili proktokolit tanılı olgularda prognoz ve prognozu etkileyen faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Besin proteini ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP), IgE aracılı olmayan, genellikle ilk 1 yaşta görülen, sağlıklı bir bebekte dışkıda kan ve mukusla seyreden bir hastalıktır. Sıklığı net bilinmemektedir ve hastalığın izleminde alerjik hastalık gelişimiyle ilgili literatürde bilgi yoktur. Çalışmamızın amacı BPİAP'nin klinik bulgularını ve seyrini incelemek, tolerans gelişiminde etkili risk faktörlerine ve yeni gelişebilecek alerjik hastalıklara dair bilgi vermektir. Çalışmamızda Haziran 2015-Haziran 2020 tarihlerinde Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Alerji Polikliniği'ne başvurmuş BPİAP tanılı hastalar retrospektif olarak incelendi. Standart ankette hastaların demografik, klinik özellikleri ve laboratuvar sonuçları kaydedildi. Geç tolerans ve izlemde ek alerjik hastalık gelişmesiyle ilgili risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile saptandı. Çalışmaya dahil edilen toplam 91 hastanın 46(%50,5)'sı erkekti. Semptomların başlangıç zamanı ortalama 2,11±1,55 ay, tanı alma zamanı 4(0:10) ay, düzelme zamanı 14(8:20) aydı. Hastaların 77(%84,6)'si anne sütü almaktaydı. Rotavirüs aşısı sonrası hastaların 10(%11)'unda kanlı dışkılama şikayeti gelişti. Ailede alerjik hastalık öyküsü %59,3'tü. Başvuru şikayetleri kanlı dışkılama %100, mukuslu gaita %84,6, ishal %41,8, huzursuzluk/kolik %13,2, kusma %13,2'ydi. En sık sorumlu tutulan besin inek sütüydü. Hastaların 11(%12,1)'inde Sp IgE pozitifliği ve 11(%12,1)'inde DPT pozitifliği saptandı. Total IgE 24(%27,6)'ünde yüksekti. Eozinofil sayısı ortalama 463,70±340,15/Ul'ydı ve hastaların 48(%55)'inde eozinofili saptandı. Hastaların 29(%31,9)'u tanı aldığında, 52(%57,1)'si izlemde gelişen ek alerjik hastalığa sahipti. Doktor tanılı hışıltı, atopik dermatit, alerjik rinit, ürtiker, besin alerjisi oranı sırasıyla %19,3, %25,2, %17,3, %5,5, %17,6'ydı. Sonuç olarak; BPİAP'de sezeryanla doğum, prematürite ve ailenin ilk çocuğu olma kriterleri geç toleransla ilişkilidir. Ayrıca sezeryan ile doğum, total IgE yüksekliği ve tanı anında ek alerjik hastalığa sahip olma gecikmiş tolerans için risk faktörü olarak bulundu. Rotavirüs aşısı sonrası kanlı dışkılama olan hastalarda BPİAP gelişmesi halinde tolerans gecikebilir. BPİAP olgularında eozinofili, izlemde gelişecek alerjik hastalıklara yatkınlık açısından dikkat çekicidir.