Bir değersizleşme biçimi olarak üniversite mezunu işsizliği üzerine sosyolojik bir çalışma

İşsizlik konusu yıllardan beri üzerinde farklı bakış açılarıyla tartışmaların yapıldığı ve farklı ilişkilendirmelerle analizlerin yapıldığı alanlardan bir tanesidir. Ancak son dönemlerde tartışmalarda konu, üniversite mezunlarının emeğinin değersizleşmesi ve işsizlikle bağlantılı olarak ele alınmaktadır. ''Nitelikli emeğin değersizleşmesi'' olgusu, ekonomik, kültürel politik, toplumsal süreçlerle yakından ilişkili olup, toplumların gelişmişlik düzeyine bakılmaksızın, hemen hemen tüm toplumlarda görülmeye başlanmıştır. Günümüzde bireyler, toplumdaki konumlarını elde etmek için belli bir eğitime tabii olurlar. Böylece ekonomik, toplumsal, simgesel sermayelerini ortaya koyarlar. Bireylerin toplum içerisinde sermayelerini arttırma yollarından biri de eğitimdir. Ancak, toplumsal konumunu elde etmek için eğitim hakkını kullanan bireyler, aldığı eğitim neticesinde son dönemlerde uygun bir şekilde istihdam edilememektedir. Bu çalışma, kaynak taramasına dayalı bir mevcut durum değerlendirmesidir. Çalışma; giriş, kavramsal ve teorik çerçeve, üniversiteli işsizliği ve değersizleşme ilişkisi ve sonuç olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Günümüzde üniversite mezunlarının işsiz kalması, istihdam edilememesi, nitelikli emeğin değersizleşmesi veya değersizleştirilmesine bir örnektir. Bu olgunun yaşanmasında etkili olan en önemli süreçlerden biri, kendini yeniden üreten ve günümüzde etkisini derinden hissettiren 'yeni kapitalizm kültürü' olarak kabul edilmektedir. Günümüz bilgi toplumunda ortaya çıkan bu kültür ile birlikte eşitsizlikler artmıştır. Aynı zamanda bilgi de kapitalist sürecin işlemesinde bir meta haline gelmiştir. Bu bağlamda kapitalizm, kendi sürecine dâhil edemeyip, artı değere dönüştüremediği bilgiyi ve emeği değersizleştirmiştir. Bunun en iyi görünen alanlarından biri ise, 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' olgusudur. Ülkeler, 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' noktasında birtakım politikalar benimsemektedirler. "Bir Değersizleşme Biçimi Olarak Üniversite Mezunu İşsizliği Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma" adlı bu çalışmada ise, Türkiye genelinde, 'üniversite mezunu olan işsizlerin sayısındaki artış' ile 'üniversite mezunlarının eğitimli olmalarına rağmen işsiz kalması' ve 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' arasındaki ilişki sorgulanmaktadır. Çalışmanın bulguları, güncel üniversite mezunu işsizliği konusunun önemli olduğunu, Türkiye için de bu konuyla ilgili araştırma sayısının artırılması ve bazı önlemlerin alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.