Bir hak ihlali olarak çocuk cinsel istismarı üzerine sosyolojik bir inceleme: Diyarbakır örneği

Çocuklar bir toplumun geleceğidir ve onların yetişmesi, eğitilmesi, sağlıklı kişilik yapılarına sahip olmaları, toplumsal yaşama uyum sağlayabilmeleri bakımından oldukça önemlidir. Bu bağlamda çocuk hakları, uluslararası ve ulusal hukukta tanımlanan ya da tanımlanmış kabul edilen düzenlemelerin konusu olmuştur. Dünyanın gelişmemiş ya da gelişmekte olan bütün ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de sıklıkla çocuk hakları ihlalleri gündeme gelmektedir. Diyarbakır da ülkedeki bu duruma paralel bir biçimde çocuk hakları ihlallerinin sıklıkla yaşandığı kentlerden biridir. Bu hak ihlallerinin birçoğu kamuoyu gündemine gelmemektedir. Ebeveynlerin kontrolü altında bir yaşam sürdükleri için çocukların aile içinde uğradıkları hak ihlalleri "özel alan" sınırları içinde kalmaktadır. Bu çalışma da toplum bilimsel bir perspektifle konuya yaklaşması bakımından önem taşımaktadır. Çalışmada, konunun önemi dikkate alınarak, çocuk hakları ihlallerine ilişkin sosyolojik bir bakış açısının nasıl olabileceği ve bu bakış açısının uygulamayı nasıl etkileyeceği soruları öncelenmektedir. Bu araştırmanın amacı; Diyarbakır'da gerçekleşmiş çocuk cinsel istismarı vakalarını, yerel mahkeme kararlarına dayanarak, doküman analizi yöntemiyle incelemektir. Çalışmada önce çocuk ve çocukluk kavramları kuramsal düzeyde açıklanmış, daha sonra uluslararası ve ulusal çocuk hakları yasaları ve sözleşmelerine yer verilmiştir. Çocukların cinsel dokunulmazlık hakkı, uluslararası ve ulusal yasalarda tanımlandığı şekliyle ele alınmıştır. Son olarak çocuk cinsel istismarı ile ilgili gerekçeli yerel mahkeme kararlarının doküman analizi yapılarak çocukların cinsel dokunulmazlık hakkı ile başka hangi haklarının ihlal edilmiş olabileceği tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler Çocuk Cinsel İstismarı, Çocukluk Sosyolojisi, Çocuk Hakları, Lanzarote Sözleşmesi