Biyogaz çıktısı sıvı fermente ürünün toprak özellikleri ile mısır bitkisinin verimi üzerine etkileri

Biyogaz enerjisi üretimi sonrası açığa çıkan sıvı fermente ürünün (SFÜ) topraklara ve mısır bitkisinde verim ve bazı kalite özelliklerine etkisinin araştırıldığı bu çalışma 2 yıllık tarla denemesi olarak yürütülmüştür. Denemede parsellere uygulanacak SFÜ dozları 1, 3, 5, 7 t/da olarak belirlenmiştir. Parsellere verilen azot (N) miktarı, mısır bitkisinin gelişim dönemi boyunca ihtiyaç duyduğu miktar olan 21 kg/da N üzerinden hesaplanmıştır. SFÜ'ün N ihtiyacını karşılamadığı parsellerde eksik kalan N miktarı üre gübresi ilavesi yapılarak eşitlenmiştir. Böylece deneme konuları G0 (Kontrol), G1 (1 ton SFÜ + 33,04 kg/da üre), G3 (3 ton SFÜ + 7,82 kg/da üre), G5 (5 ton SFÜ) ve G7 (7 ton SFÜ) olarak belirlenmiştir. SFÜ uygulamasından sonra toprakların EC, pH, organik karbon ve inorganik N içerikleri aylık olarak takip edilmiştir. Toprakların bazı fiziksel özellikleri ile mısır bitkisinde verim özelliklerine etkisi hasat sonrasında belirlenmiştir. Toprakların tuz içerikleri, SFÜ uygulaması ile birlikte özellikle ilk aylarda istatistiksel düzeyde önemli artış gösterirken sonraki aylardaki değişim istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Toprakların pH değeri SFÜ uygulamasına bağlı olarak özellikle ilk iki ayda düşüş göstermiş olsa da sonraki aylardaki etkisi önemli bulunmamıştır. Topraktaki inorganik N (NH4+-N, NO3--N) miktarları her iki yılda da ilk ay istatistiksel olarak en yüksek sonucu verirken sonraki aylardaki etkisi mineral gübrelemeye göre belirgin olmamıştır. SFÜ uygulaması toprak organik maddesi üzerine yıllara bağlı olarak farklı sonuçlar vermiş ve etkisi her iki yılda da toprak organik maddesi sınıflamasında farklılık yaratmamıştır. SFÜ'ün toprağın fiziksel özellikleri (hacim ağırlığı, hidrolik iletkenlik, faydalı nem kapasitesi) üzerine olan etkisinin istatistiki olarak önemli olmadığı belirlenmiştir. Bitkide verim her iki yılda da istatistiki olarak önemli bulunsa da 1. yıl G1 konusu, 2. yıl ise G7 konusunun en iyi etkiyi göstermesi ideal dozun belirlenmesi bakımından tutarlı bir sonuç vermemiştir. Ayrıca topraklara uygulanan SFÜ'nün her iki yılda da toprakların tuz içeriklerini arttırması bu materyalin kullanımının toprak tuzluluğu bakımından sorun yaratabileceğini göstermektedir. SFÜ uygulamalarında NH3-N ve NO3--N şeklindeki N kayıplarının ve toprak mikrobiyotasının dozlara bağlı değişimleri de SFÜ uygulamalarında dikkate alınmalıdır.