Böbrek transplant donörlerinin uzun dönem kardiyovasküler ve renal riskler açısından değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Dünya çapında her yıl 27.000'den fazla canlı donörden böbrek transplantasyonu gerçekleştirilmektedir. Böbrek transplant donörlerinde son dönem böbrek yetersizliği ve hipertansiyon gibi hastalıklar için artmış risk olduğunu bildiren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda İTF İç Hastalıkları Nefroloji Bilim Dalı polikliniğinden takipli olan böbrek transplant donörlerinin kardiyovaküler ve renal riskler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: 31 Aralık 2019 tarihine kadar İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde böbrek transplant donörü olmuş ve İTF Nefroloji polikliniği tarafından takibi yapılan 118 donör çalışmaya dahil edilmiştir. Donörlerin dosyaları retrospektif olarak taranarak demografik özellikleri, operasyon öncesi laboratuvar testleri, böbrek boyutları, eşlik eden hastalıkların varlığı, takip süreleri ve bunların takip süresince gelişen hastalıklarla ilişkisi incelendi. Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 118 donörün %32,2'si erkek (n=38), %67,8'i kadındı (n=80). Ortalama yaşları 57,26 ± 10,93 yıl, transplantasyon sırasında ortalama yaşları 48,10 ± 9,78 yıl, ortalama takip süreleri ise 8,23 ± 6,16 yıl olarak tespit edildi. Takipleri süresince 42 donörde HT (%35,6), 12 donörde DM (%10,2), 4 donörde proteinüri (%3,4), 2 donörde akut MI (%1,7), 6 donörde koroner arter hastalığı (%5,1), 5 donörde depresyon (%4,2), 4 donörde malignite (%5,1) geliştiği tespit edildi. Tüm donörlerde transplantasyon sonrası dönemde, transplantasyon öncesi döneme göre AKŞ'de ve kreatininde anlamlı düzeyde artış, GFR'de anlamlı düşme görüldü (p<0,05). Başlangıç GFR'si 90 ml/dk/1.73m2 ın altında olan donörlerde HT gelişiminin daha sık olduğu, alıcı ile kan bağı olan donörlerde herhangi bir hastalık gelişiminin daha sık olduğu, transplantasyon öncesi dönemde sigara kullanımının GFR'de düşme ile ilişkili olduğu, takip süresi uzun olan donörlerde tespit edilen hastalık sayısının anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Transplantasyon sonrası dönemde gelişebilecek kardiyovasküler ve renal sorunlar nedeniyle donörlerin düzenli olarak takip edilmesi gereklidir. Anahtar kelimeler: Canlı renal donör, posttransplant takip, renal transplantasyon