Böbrek transplantasyonu sonrası maligniteler; sıklık, etyoloji ve prognoz

Giriş ve Amaç: Posttransplant maligniteler transplant sonrası uzun dönemde graft ve hasta kaybının önemli bir sebebidir. Bu çalışmada İstanbul Tıp Fakültesi Transplantasyon Polikliniğinden takip edilen börek transplantasyonlu hastalarda posttransplant malignitenin tipi, sıklığı, mortalite üzerine etki eden risk faktörleri ve prognozunun incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya Ocak 1976-Haziran 2019 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi'nde, yurtiçinde ve yurtdışında transplant olmuş toplam 6 aydan uzun süre takip edilen 2052 hasta alındı. Hastaların dosyaları retrospektif olarak taranarak demografik özellikleri, malignite tipleri, malignite tedavileri ve mortalite sıklığı, doku uyumu, viral serolojileri, indüksiyon ve idame immünsüpresif rejimleri, akut rejeksiyon öyküsü, pretransplant malignite varlığı ve bunların mortaliteyle olan ilişkisi incelendi. Bulgular: Dosyası tarana 2052 hastanın 158'inde (%7,69), 167 (%8,1) malignite saptandı. Hastaların 102'si (%64,5) erkek, 56'sı (%35,5) kadın idi. Transplant yaşı ortalama 40,9 ± 11,9 yıl idi. Takip süresi ortalama 172,9 ± 92,4 ay ve malignite sırasındaki ortalama yaş 58,6 ± 11,6 yıl olarak saptandı. En sık saptanan malignite 48 (%30,0) hastada cilt maligniteleri idi. Bunu 18 (%11,3) hasta ile Kaposi sarkomu, 17 (%10,6) hasta ile posttransplant lenfoproliferatif hastalık izlemekte idi. Cilt dışı solid organ maligniteleri toplam 52 (%32,5) hastada saptandı. Bunlar arasında 11 tiroid papiller karsinomu, 8 kolon adenokarsinomu, 8 meme ca görüldü. Hastaların 49'u (%31,0) hayatını kaybetti. Malignite tanısı sırasındaki eGFR'nin düşük olması, ileri transplant yaşı, malignite tanısı sırasında ileri yaş ve erkek cinsiyet mortalite grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu (p<0.05). Sonuç: Posttransplant maligniteler graft ve hasta kaybının önemli bir nedenidir. Transplant hasta grubunda yüksek insidans ve daha agresif seyir nedeniyle hastaların uygun tarama programlarına alınması, tüm vücut cilt muayenesi hakkında bilgi verilmesi ve şüpheli her lezyondan biyopsi alınarak erken tanı ve tedavi planlanması gereklidir. Anahtar kelimeler: Böbrek transplantasyonu, malignite, posttransplant malignite, prognoz, mortalite.