Bölgemizde viral hepatitlerde hepatit E virüs enfeksiyonu sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi

Amaç: Bölgemizde viral hepatitli hastalarda kontrol grubuyla karşılaştırmalı olarak HEV sıklığının ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Yöntem: 2011 Mayıs ve 2015 Mart tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'na başvuran 18 yaş ve üzeri 1025 hasta alındı. Retrospektif olarak incelenen hastaların epidemiyolojik, klinik, laboratuar parametreleri analiz edildi. Çalışma grupları HBsAg pozitif (n=284), anti-HCV pozitif (n=38), anti-delta pozitif (n=82) ve HBsAg, anti-HCV ve anti-delta'nın negatif olduğu kontrol grubundan (n=621) oluşturuldu. Anti-HEV IgG ve IgM mikro-ELISA yöntemi ile çalışıldı. Bulgular: Tüm hastalarda yaş ortalaması 49.29±15.39 yıl idi ve anti-HEV IgG pozitifliği %56.4 (578/1025) saptandı. Çalışma gruplarında HEV seropozitifliği HCV hastalarında %76.3 (29/38) oranıyla en yüksek, HBV hastalarında %50 (142/284), HDV hastalarında %70.7 (58/82), kontrol grubunda ise %56.2 (349/621) tespit edildi (p=0.001). Çalışma gruplarında yaş ortalaması en yüksek HCV hastalarında 51.84±15.77 yıl ile saptandı (p=0.001). Anti-HEV IgG pozitifliği yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde; en yüksek oranın >61 yaş bireylerde olduğu (141/578, %24.4), en düşük oranın ise 18-30 yaş grubunda olduğu (68/578, %11.8) tespit edildi (p<0.001). Anti-HEV IgG pozitifliğini etkileyen faktörlerin lojistik regresyon analizinde; ileri yaş, kırsal kökenli olmak, eğitim seviyesinin düşük olması, evli olmak, hayvanlarla temas öyküsünün olması, ALT değerinin yüksek, GGT değerinin yüksek, trombosit değerinin düşük, anti-delta pozitif olması, anti-HCV pozitif olması ve anti-HAV IgG pozitif olması HEV seropozitifliğinde anlamlı risk faktörleri olduğu görüldü. Sonuç: Bu çalışma ile bölgemizde HCV ve HDV kökenli viral hepatitli hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek oranda HEV seropozitifliği saptandı. HEV infeksiyonunun bölgemizde eğitim seviyesi düşük olanlarda, kırsal alanda yaşayanlarda, ileri yaşta olanlarda, evli olanlarda, hayvancılıkla uğraşanlarda, sirotik hastalarda daha sık görüldüğü saptandı. Ayrıca ALT ve GGT yüksekliği, trombosit düşüklüğü, anti-delta pozitifliği, anti-HCV pozitifliği ve anti-HAV IgG pozitifliği lojistik regresyon analizinde anti-HEV IgG pozitifliğinde risk faktörü olarak belirlenmiştir. Bu bulgular HEV infeksiyonunun kontrolünde riskli hastaların belirlenmesi ve koruyucu önlemlerin alınması konusunda katkı sağlayabilir. Anahtar sözcükler: Hepatit E virüsü, hepatit B virüsü, hepatit C virüsü, hepatit D virüsü, etyoloji, epidemiyoloji.