Bısfenol A toksikasyonuna maruz kalan erkek yeni zelanda tavşanlarında punikalajin uygulamalarının serum antioksidan seviyeleri ve üreme ile ilgili bazı hormonlar üzerine etkileri

Bisfenol A'ya (BPA) maruz kalan erkek Yeni Zelanda tavşanlarında, güçlü antioksidan özellikleri ile bilinen punikalajinin (PUN), bazı dokulardaki oksidan-antioksidan enzimler, kandaki bazı biyokimyasal parametreler ve bazı hormonlar üzerine olası etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 24 erkek tavşan 2 hafta süresince laboratuvar koşullarına alıştırıldı. Daha sonra, her grupta 6 tavşan olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrılan tavşanlarda deneysel çalışmalara başlandı. Kontrol grubundaki (KONT) erkek tavşanlara mısır yağı ve musluk suyu verildi. BPA grubunda bulunan tavşanlara mısır yağı içerisinde 20 mg/kg BPA ve musluk suyu verildi. PUN grubundaki tavşanlara mısır yağı ve musluk suyu içerisinde 2 mg/kg PUN uygulandı. Son grupta bulunan tavşanlara ise sırasıyla mısır yağı içerisinde 20 mg/kg BPA ve musluk suyu içerisinde 2 mg/kg PUN verildi. Toplam 9 hafta boyunca günlük olarak oral gavaj yoluyla yapılan uyulamalar süresince tavşanlar haftada bir kez tartılarak uygulama dozları ayarlandı. Çalışmanın son gününde 12 saat aç bırakılan tavşanların kulak arterlerinden kan alınarak bazı hormon ve biyokimyasal parametrelerin analizi için kullanıldı. Daha sonra ötenazi yapılan tavşanların iç organları fosfat tamponlu salin (PBS) ile yıkandıktan sonra oksidan-antioksidan parametreler ölçülünceye kadar -80 oC'de bekletildi. İstatistiksel analiz için PROC GLM prosedürü kullanıldı. Gruplararası farklılıklar için ise Dunnet testi yapıldı. Analizler neticesinde; kan serum inhibin, FSH, LH, FSH/LH oranı, FSH/inhibin oranı plazma, Mg, P, Ca, Na, K, bilirubin, albümin ve toplam plazma protein seviyelerinde gruplar arasında herhangi bir istatistiki farka rastlanmadı (P>0,1). Benzer bir şekilde gruplar arasındaki plazma, karaciğer ve böbrek glutatyon peroksidaz değerleri de önemsiz bulundu (P>0,1). Fakat, BPA uygulamaları serum kolesterol, LDL, HDL, amilaz, lipaz, CRP, GGT seviyelerini olumsuz etkiledi (P<0,05). Ayrıca BPA'nın plazma, testis, karaciğer ve böbrek malonildialdehit seviyelerini yükseltirken, katalaz ve süperoksit dismütaz seviyelerini düşürdü (P<0,05). BPA ile birlikte uygulanan PUN tedavisinin ise bu parametrelerde önemli ölçüde iyileşmeye sebep olduğu gözlendi. Elde edilen değerler, BPA'nın erkek tavşanlarda yol açtığı olumsuz etkilerin PUN tarafından önemli ölçüde düzeltilebileceğini gösterdi. Anahtar kelimeler: Kolesterol, Oksidan-Antioksidan enzimler, Polifenoller, Toksikasyon, Üreme hormonları