Burdur ilinde toplam karma yem uygulayan süt sığırı işletmelerinde yem ve süt besin maddelerinin belirlenmesi

TMR uygulamasında alınacak yem örneklerinde yapılacak besin analizleri yemin gerçek enerji ve besin değerini gösterdiği gibi bu yemi tüketen hayvanlardan elde edilen sütün kompozisyonu ile karşılaştırılması beslemenin istenilen sonucu verip vermediğini daha iyi anlamak açısından önem arz etmektedir. Özellikle süt üre nitrojen (MUN) seviyesi hayvanların optimum seviyede protein tüketiminin bir göstergesi olması açısından muhtemel verim kayıplarının belirlenmesinde önemli bir gösterge olarak kullanılmaktadır. Normal MUN değeri birçok faktöre bağlı olmakla birlikte 8-14 mg/dl arası optimum seviye olduğu literatürde bildirilmektedir. Bu çalışma Burdur Merkez ve Merkez köylerinde TMR uygulaması yapan 14 süt sığırı işletmesinde yapılmıştır. İşletmelerde 3 gün süresince TMR ve süt örnekleri alınarak analiz edilmiştir. TMR örneklerinin ayrıca Pennstate eleğinde partikül büyüklüğüne bakılmıştır. Pennstate sonuçlarına göre üst elek, orta elek, alt elek ve alt tepside işletmeler arasındaki farklılık önemli (P<0,05) bulunmuş olup sırasıyla ortalama 25,47, 26,44, 41,92 ve 6,18 olarak belirlenmiştir. TMR örneklerinin kuru madde, protein, ADF-protein, NDF protein, ADF, ham yağ, TMR kuru madde ve pH değerleri bakımından işletmeler arasında farklılıklar önemli olup (P<0,05) sırasıyla ortalama %91,30, %9,42, %3,23, %5,94, %30,87, %2,24, %51,21 ve %5,19 olarak belirlenmiştir. İşletmeler arasında NDF ve ham kül değerleri ise farklılık önemsiz olup sırasıyla %53,66 ve %7,07 olarak belirlenmiştir. Süt örneklerinin kuru madde, laktoz, ham protein ve MUN düzeyleri işletmeler arasında farklılık önemli olup (P<0,05) sırasıyla ortalama %12,83, %5,04, %3,31 ve 2.41 md/dl olarak bulunmuştur. Süt yağ yüzdesi ve yağsız kuru madde yüzdelerinde ise farklılık önemsiz olup sırasıyla ortalama %3,48 ve %9,24 bulunmuştur. Araştırma sonucunda işletmelerin MUN değeri optimum seviyenin altında bulunmuştur. Bu durumun TMR'ların düşük ham protein içermesi ve TMR'ların ADF-protein içeriklerinin yüksek olmasından kaynaklanabileceği değerlendirilmiştir.