Burdur ilindeki bazı süt sığırı işletmelerinde yemlerdeki aflatoksin B1 varlığının süte geçme durumunun araştırılması

Bu çalışmanın amacı, Burdur ilinde faaliyet gösteren 20 süt sığırı işletmesinde üretilen sütteki aflatoksin M1'in hangi yem hammaddelerinden kaynaklandığını, bu yemi tüketen hayvanların sütlerindeki aflatoksin M1 seviyelerinin saptanmasını ve yem ile süt arasındaki aflatoksin ilişkisini ve toksikasyon risklerini incelemektir. Tüm işletmelerin rasyonlarında kullandıkları yem çeşitlerinden ve süt tanklarından numuneler alınmıştır. Yapılan analizlerde yem numunelerinin %68,23'ünde aflatoksine rastlanmıştır. İşletmelerin kullandığı rasyonları oluşturan hammaddelerde tek tek aflatoksin analizi yapılmış, ölçülen aflatoksin B1 değerleri ile günlük yem tüketimleri çarpılarak ve elde edilen değerler toplanarak günlük total aflatoksin B1 alımı hesaplanmıştır. Yemle alınan total aflatoksin B1 miktarı hayvan başına en düşük 0,108 µg/gün, en yüksek 22,6921 µg/gün olarak tespit edilmiştir. İşletmelerden alınan 20 süt numunesinin 13 tanesinde (%65) aflatoksin M1 tespit edilmiştir. Süt örneklerindeki aflatoksin M1 miktarı en düşük 0,0164 ng/l, en yüksek 0,1772 ng/l olarak tespit edilmiştir. Sütlerde ölçülen aflatoksin M1 değerleriyle günlük süt verimleri çarpılarak total aflatoksin M1 atılımı bulunmuştur. Süt örneklerindeki total aflatoksin M1 miktarı en düşük 0,286 ng/gün, en yüksek 3,7212 ng/gün olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda yemlerdeki aflatoksin B1' in en düşük %0,013, en yüksek %0,7 oranlarında sütle atıldığı gözlemlenmiştir. Geçiş miktarını azaltmak için yem hammaddelerinde aflatoksin oluşumunun düşürülmesi ve sütteki aflatoksin M1 miktarının azaltılmasında toksin bağlayıcının kullanılabileceği önerilmiştir.