Bursa ilinde 1989 Bulgaristan göçmenlerinin çalışma hayatında ötekileştirme süreçleri deneyimi

Bu araştırma, 1989 yılında Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden Türk soydaşlarının "göçmen" kimlikleri sebebiyle çalışma ve sosyal hayatlarında yaşadıkları ötekileştirme deneyimlerini ortaya koymaktadır. Ortaya konulmak istenen ötekileştirme sürecine ilaveten, Türk soydaşların göç deneyiminden yaklaşık 22 yıl sonra Suriye'deki iç karışıklıktan dolayı Türkiye'ye gelen Suriyeli sığınmacılara yönelik tutumları da araştırmaya dahil edilmiştir. Bu sayede, Bulgaristan'dan göç etmiş olan Türk soydaşlarının gerek Türkiye'ye geldikleri dönem zarfında gerekse yıllar sonra Suriyelilere yönelik kendi toplumsal mevzilenmelerinde konum değişikliğine gidip gitmedikleri, varsa kendilerine yönelik "öteki" konumlandırmasını çalışma yaşamında ve sosyal yaşamda ne ölçüde Suriyeli sığınmacılara uyguladıkları amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına, Bursa ilinin 3 mahallesi dahil edilerek (Adalet, Hürriyet ve Balkan) toplamda 30 Bulgaristan göçmeni ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeye katılan 30 katılımcı, yarı yapılandırılmış görüşme yönetimi ve basit tesadüfi örneklemle seçilmiştir. Gerçekleştirilen bu görüşmeler, katılımcıların yazılı onayı ile ses kaydı altına alınmış ve saha araştırması sırasında meydana gelebilecek veri kaybının önüne geçilerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı ve danışmanı tarafından 28 soruluk bir görüşme formu hazırlanmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular sırasıyla, katılımcıların, demografik özelliklerini, göç ve göçmen deneyimlerini, kendilerinin ve çevrelerinin kimlik tanımlamalarını, dışlanma ve hemşericilik deneyimlerini ve son olarak Suriyeli sığınmacılara yönelik tutumlarının ifşaatını amaçlayan soru gruplarından oluşmaktadır. Gerçekleştirilen saha veri toplama aşamasının ardından, toplanan veriler Maxqda nitel veri analizi programı vasıtasıyla içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, Bulgaristan göçmenlerinin kendi kimlik tanımlamalarıyla yerel halkın onları tanımlamada kullandığı kimlik tanımlamaları açısından bir farklılık olduğu ancak katılımcıların büyük çoğunluğunun yerel halk tarafından çalışma hayatında ve sosyal yaşamda "ötekileştirilmediği" görülmüştür. Öte yandan katılımcıların Suriyeli sığınmacılara yönelik bir ötekileştirme eğilimi içerisinde olduğu ortaya çıkmıştır.