Çağdaş Türk resim sanatında kadın sanatçılar ve figüratif eğilimler

Bu çalışma Çağdaş Türk resim sanatı kadın sanatçıları figüratif eğilimlerinin toplumsal yapı içerisinde nasıl şekillendiğinin analizidir. Kadın sanatçılar Batılılaşmanın devlet programı haline geldiği dönemde, figür ve portrelerde mücadeleci duruşlarının yansımaları görülür. Bu mücadeleci duruşun, Çağdaş Türk resim sanatında kadın sanatçıların eserlerinde sürdüğü gözlemlenmektedir. Osmanlı devletinin yapısından başlayarak yaşanan ekonomik ve sosyal problemleri, devleti değişim sürecine iten nedenleri ve atılan adımların kadınları ne derece kapsadığını irdelemektedir. Çalışmanın birinci bölümünde eğitim anlamında atılan adımlar, İslam inancının güzel sanatlar eğitimi içerisinde figüratif resme etkisi ele alınmıştır. Türk resminin toplumsal yapı içinde, sanat kurumlarının açılmasıyla aldığı şekli ifade etmektedir. Türkiye'de sanat eğitimi veren kurumlarının batılı akademik eğitim modelinin yansıması olarak figür çalışmaları gerçekleştirebilmelerinin önü açıldığı görülmektedir.Batılılaşma sürecinde yapılan reformlar ve sanat eğitimi, toplumun tüm kesimini kapsayamamış belirli çevrelerde sınırlı kalmıştır. Böyle bir süreç içerisinde kadınların akademide yer almasının yanında figüratif eserler ortaya koyması önemli bir gelişmedir. İkinci bölümde Cumhuriyet döneminde oluşan sanatçı grupları incelenmiş, Türk resminin ifade dilini şekillendirmesi ve özgün bir dilin oluşma süreci ele alınmıştır. Kadınların eğitim sürecine erkeklerle eşit biçimde katılmaya başlaması, devlet politikasıyla yurtdışında eğitim alma fırsatı bulması ve batının etkisinde olduğu sanat akımlarını yurda getirerek Türk resim sanatına yansımasını ifade etmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde belirlenen kadın sanatçıların aile yapıları ve eğitim süreci incelenmiştir. Yapılan inceleme göstermiştir ki; Batılı eğitim anlayışında çoğunlukla azınlık ailelerinin kızları çalışmalarını sürdürmüştür. Eğitim sürecinde oluşan modern Türk kadını modelinin çalışmalara figüratif anlamdaki yansımaları ifade edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde 1950 yılından sonra devlet yapısındaki değişimlere ve kadın olgusuna değinilmiştir. Kadın sanatçılar toplumsal koşullar sebebiyle farklı bir eğitim temelinde yetişmiş, akademide erkeklerden çok daha geç bir dönemde yer almıştır. Batılılaşma sürecine tanıklık eden kadın ressamlar çeşitli eğitim kurumlarında öğretmenlik yapmıştır. Kadın ressamların sergiler, yayınlar ve uluslararası platformlarda yer alması ile, kadına bakış açısı değişmeye başladığı görülmüştür. Çağdaş Türk resim sanatında belirlenen kadın sanatçıların figüratif ifade biçiminin izlenimleri aktarılmıştır. Bu tez çalışmasında kadın sanatçıların cumhuriyet dönemine kadar olan süreçte figüre yaklaşımı tamamen etüt anlamında olsa da duygu anlamında her zaman izleyiciyi etkilediği görülmüştür. Çağdaş Türk resim sanatında ise Figüratif eğilimli kadın sanatçıların eserleri biçimsel araştırmanın ötesinde özgün yorumuyla benliğini kazandığı kanaatine varılmıştır. Anahtar kelimeler: Türk Resim Sanatı, Kadın Sanatçılar, Figür, Portre, Kompozisyon