Çevresel maliyetlerin üretim maliyetleri ve rekabet gücü üzerindeki etkisi: Yeşil yıldızlı otellerde bir araştırma

Turizm sektöründe, özellikle konaklama işletmelerinde çevre önemli bir unsurdur. Çevre, konaklama işletmelerinin en önemli sermayesidir ve bu işletmelerin sürekliliği çevreye bağlıdır. Doğal kaynakların sınırsız ihtiyaçlar karşısında hızla azalması ve çevre bilincinin artması, bu işletmeleri çevreye duyarlı olmaya zorlamıştır. Ayrıca, müşterilerin çevreye duyarlı olan işletmeleri tercih etmesi, işletmeleri çevreyi korumaya yönelik faaliyetler gerçekleştirme konusunda teşvik etmiştir. İşletmelerin çevreyi korumaya yönelik yapmış oldukları bu faaliyetler, bir takım maliyetlere katlanmayı gerektirmektedir. Çevreye verilen zararın önlenmesi veya azaltılması amacıyla yapılan maliyetler, çevresel maliyetleri oluşturmaktadır. Çevresel faaliyetler ve çevresel maliyetlerin, işletmeye etkisi olacağı muhtemeldir. Yapılan çalışmalar çoğunlukla bu uygulamaların rekabet gücüne etkisinin tespiti yönündedir. Çalışmada, işletmelerin yaptıkları çevresel uygulamaların ve katlandıkları çevresel maliyetlerin üretim maliyetlerine ve rekabet gücüne etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, çevresel uygulamaların ve maliyetlerin işletmeye olan etkisini tespit etmesi açısından önem arzetmektedir. Bunun için, 356 adet Yeşil Yıldıza sahip tesisin yönetici veya çevre sorumlusuna anket yönlendirilmiş, elde edilen verilere SPSS ve LISREL paket programı kullanılarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile yapısal eşitlik modeli uygulanmıştır. Analiz sonucunda, çevreye verilen zararın azaltılması ve kaynakların kullanılması ile ilgili yapılan maliyetlerin üretim maliyetlerini azaltmada pozitif yönde, çevreye verilen zarardan dolayı oluşan zarar maliyetlerinin ise üretim maliyetlerini azaltmada negatif yönde bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, azaltma ve kullanma maliyetlerinin rekabet gücünü pozitif yönde, zarar maliyetlerinin ise rekabet gücünü negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.