Çinko pikolinat takviyesi yapılan ratlarda düzenli egzersizin yağ metabolizması üzerine etkisi

Obezite gün geçtikçe dünyada olduğu gibi ülkemizde de artan bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Obezitenin tedavisinde en etkili yollardan biri de düzenli egzersizdir. Düzenli egzersiz ile birlikte bazı mineral ve supplement destek maddeleri de kullanılmaktadır. Bu maddelerden biri de Çinko pikolinattır. Bu noktadan hareketle; bu çalışmanın amacı; egzersiz uygulanan ratlarda çinko pikolinat takviyesinin yağ dokularında; FAS, ZAG, ATGL, GLUT-4 ve IRS1 ekspresyon düzeylerini belirlemektir. Araştırma; Fırat Üniversitesi Hayvan Deneyleri Etik Kurulu (FÜHADEK) onayı alındıktan sonra (Tarih: 30.05.2018, Toplantı: 2018/09, Karar No: 109 ve Protokol No: 2018/35) yürütüldü. Araştırmada kullanılan ratlar, Fırat Üniversitesi Deneysel Araştırma Merkezi (FÜDAM) tarafından temin edildi. Araştırmada 6 grup oluşturuldu ve her grupta 7 adet olmak üzere toplam 42 adet 8 haftalık erkek Wistar albino türü rat kullanıldı. Araştırma grupları; I. Grup: Kontrol, II. Grup: Çinko pikolinat, III. Grup: Egzersiz, IV. Grup: Egzersiz+ Çinko pikolinat, V. Grup: Akut Egzersiz, VI. Grup: Akut Egzersiz+ Çinko pikolinat. Ratlar, diyetle çinko pikolinat (6 mg Zn/ kg) uygulanmaya başlanıldıktan sonra 6 hafta boyunca haftada 5 gün 30 dakika koşu testine tabi tutuldu ve akut egzersiz içinde son gün tükenme egzersizi uygulandı. Uygulamalar sonucunda, ratlar anestezi altında servikal dislokasyon yolu ile dekapite edilerek yağ doku örnekleri alındı. Ratlardan alınan dokular analiz edilinceye kadar derin dondurucuda (Hettich, Almanya) -80 °C'de muhafaza edildi. Muhafaza edilen örnekler Süpernatant FAS, ZAG, ATGL, GLUT-4 ve IRS1analizleri yapılmak üzere tüplere alındı ve protein konsantrasyonları Western Blot (BioRad) yöntemiyle belirlendi. Veriler IBM SPSS (versiyon 22) paket programında ANOVA prosedürü kullanılarak analiz edildi. Gruplar arasındaki farklılıkları belirlemek için Tukey Post Hoc testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık P < 0.05 olarak kabul edildi. Araştırmada sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; ATGL seviyelerinde kronik egzersiz ve çinko pikolinat takviyesine bağlı olarak artışlar gözlemlenirken, akut egzersizin ATGL seviyesini etkilemediği tespit edildi. GLUT-4 açısından; çinko pikolinat takviyesi, akut ve kronik egzersiz uygulamalarının GLUT- 4 seviyelerinde kontrol grubuna göre yükselme gösterdiği ve en fazla etkinin çinko pikolinat takviyesiyle birlikte akut egzersiz grubunda olduğu belirlendi. ZAG parametresi bakımından; egzersiz ve takviye uygulanan tüm grupların kontrol grubuna göre farklılık gösterdiği, en fazla etkinin egzersizle birlikte takviye uygulanan gruplarda olduğu tespit edildi. IRS-1 değişkeni incelendiğinde, egzersiz ve takviye uygulanan tüm grupların kontrol grubuna göre IRS-1 seviyelerinde artış olduğunu, en fazla etkinin kronik egzersiz+çinko pikolinat grubunda olduğu belirlendi. FAS parametresi bakımından, yapılan uygulamalar neticesinde kontrol grubunun diğer tüm gruplara göre FAS seviyelerinin daha yüksek olduğu gözlemlendi. Uygulamalar neticesinde en fazla etkinin kronik egzersiz ve kronik egzersiz+çinko pikolinat gruplarında olduğu tespit edildi. Sonuç olarak; araştırmada genel anlamda düzenli olarak uygulanan egzersiz ve çinko pikolinat takviyesinin glukoz metabolizmasının belirteçleri olan IRS-1 ve GLUT-4 üzerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bununla birlikte yağ metabolizmasını temsil eden FAS, ATGL ve ZAG değerleri üzerinde de benzer şekilde düzenli egzersiz ve çinko pikolinat takviyesinin önemli etkileri olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple yağ ve glukoz metabolizması ile ilgili parametrelerde iyileşme sağlamak amacıyla düzenli egzersiz programlarıyla birlikte çinko formlarının kullanılmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Çinko Pikolinat, Glukoz Taşıyıcı, Yağ Metabolizması