Çocukluk çağı astım kontrolünü belirlemede objektif laboratuvar parametreleri

Giriş: Astım çocukluk çağının en sık görülen kronik havayolu hastalığıdır ve tedavisinin etkin şekilde yapılması için astımın kontrol durumunun doğru belirlenmesi önemlidir. Astım kontrolünü belirlemede Global Initiavite for Asthma (GINA 2016) yönergeleri ve pediyatrik astım kontrol testi gibi çoğunlukla hastanın ve yakınlarının beyanına dayanan ve çoğunlukla subjektif olan parametreler kullanılmaktadır. Biz çalışmamızda astım patogenezinde rol oynayan serum periostin, triptaz, idrarda lökotrien E4, ve ekshale nitrik oksit gibi objektif laboratuvar parametrelerinin astım kontrolünü belirlemedeki rolünü araştırdık. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli olarak yapılan bu çalışmaya, Abant izzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Alerji immünoloji Kliniğinde en az bir yıldır astım tanısı ile takip edilen 7-18 yaş arası astım hastaları dahil edilmiştir. Hastaların kontrol düzeyi GINA yönergelerine göre belirlenmiş, astım kontrol testi (AKT) uygulanmış ve solunum fonksiyon testleri yapılmıştır. Tüm hastaların serum periostin, triptaz, idrarda lökotrien E4, ekshale nitrik oksit düzeyleri ölçülmüştür. GINA' ya göre kontrollü ve kontrolsüz (kısmi kontrollü+kontrolsüz) hasta grupları bu parametreler açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 133' ü alerjik 27'si alerjik olmayan toplam 160 astımlı hasta alındı. Hastaların %52.5'i kız olup katılımcıların yaş ortalaması 10.6±3.7 yıl idi. Katılımcıların %31.9'unun astım kontrol düzeyi GINA'ya göre kontrollü olup ortanca pediatrik AKT skoru 20 idi. GINA' ya göre kontrollü ve kontrolsüz hastalar karşılaştırıldığında, ortanca pediyatrik AKT skoru, serum periostin değeri ve ekshale nitrik oksit düzeyi anlamlı derecede farklı iken (sırasıyla, p<0.001, p<0.001, p=0.003), bazal triptaz ve idrar lökotrien E4 düzeyleri açısından fark saptanmadı. ROC analizi sonucunda pediatrik AKT (AUC:0.914, %95GA:0.86-0.97, p<0.001), serum periostin (AUC:669, %95GA:0.59-0.75, p=0.001) ve ekshale NO (AUC:755, v %95GA:0.67-0.84, p<0.001)' in astım kontrolsüzlüğünü öngörmede tanısal değeri olduğu görülmüştür. En uygun cut-off değerler AKT için 21, ekshale NO için 17,5 ppm, periostin için ise 75 ng/ml olarak saptanmıştır. AKT için cut-off değeri 20 alındığında AKT ile GINA arasındaki uyumsuzluk oranı %28,7 iken; 21 olarak alındığında %13,8 olarak saptandı. GINA ve AKT'ye göre kontrollü hastaların %8,7 sinde periostin ve ekshale NO düzeyleri yüksek saptanırken, her iki yönteme göre kontrolsüz olan hastaların %25'inde periostin ve ekshale NO düzeyleri cut-off değerlerinin altında idi. Sonuç: Çocukluk Çağı Astım kontrolünü öngörmede kullanılan GINA ve AKT arasında önemli oranda uyumsuzluk bulunmaktadır. Her iki yönteme göre kontrollü olan hastalarda periostin ve ekshale NO gibi iki inflamasyon belirtecinin yüksek olması subklinik inflamasyonun varlığından, hastaların semptomlarını yeterli ifade edememesinden veya gizlemesinden kaynaklanıyor olabilir. Bunun aksine kontrolsüz hastaların önemli bir kısmında ise her iki inflamasyon belirteci düşük bulunmuştur. GINA temel olarak hasta veya yakınlarının ifade ettiği semptomlara dayalı klinik bir sınıflamadır. Hastalar bazen semptomlarını abartabilmekte ve bazen gizleyebilmektedir. Bu noktada ekshale NO ve serum perostin düzeyi gibi objektif laboratuvar parametrelerinin kullanılmasının aşırı veya yetersiz tedaviyi önlemeye katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: astım kontrolü, GINA, pediyatrik AKT, ekshale nitrik oksit, periostin, triptaz, lökotrien E4