Çocukluk çağı hashimoto hastalığında tedavi alan ve almayan gruplardaki tiroid otoantikor düzeylerinin seyri

Giriş ve Amaç: Hashimoto Tiroiditi (HT), (kronik otoimmün tiroidit) iyot yetersizliği görülmeyen bölgelerdeki hipotiroidizmin en sık görülen nedenidir. HT tanısı ile izlenmekte olan hastaların yaklaşık %20-30'luk kısmında bireyin genetik yatkınlığından bahsetmek olasıdır. HT otoimmün saldırıya karşı tiroid bezinin immünolojik toleransının kaybolması olarak karşımıza çıkmaktadır. Hashimoto tiroiditi patogenezi; kademeli olarak ilerleyici, guatrın eşlik ettiği ya da etmediği otoimmün yanıtın tiroid bezi hücrelerini apoptozise sürüklediği bir hastalık olarak tanımlanabilir. Çalışmamızda çocukluk çağında hashimoto hastalığı tanısı alan hastalar, tedavi verilen ve tedavisiz izlenen gruplar olarak ayrılmıştır. Tedavi verilen ve tedavisiz izlenen grupların otoantikor seyri, hastanın klinik ve laboratuvar bulgularıyla birlikte karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem : Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde hashimoto tiroiditi tanısı alan hastaların dosya kayıtları geriye dönük olarak incelenmiştir. Belirlenen sürede 249 hasta dosyası tetkik edilmiştir. Hormon tedavisi alan ve tedavisiz izlenen hastalar karşılaştırılmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, klinik ya da biyokimyasal olarak hipotiroidi, ötroidi ya da hipertiroidi dönemleri, hormon tedavisi alıp almaması, kullandığı hormon replasman tedavisi dozu, kullanım süresi, hastaların süreç içerisindeki kliniği, tiroid bezi değişiklikleri, ek sistem bulguları, antiTG, antiTPO, sT3, sT4 ve TSH düzeyleri kaydedilmiştir. İlgili hastaya ait geriye dönük birden fazla kayda ulaşılması durumunda ilaç kullanımı sonrası en son kaydı çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular : Çalışmaya toplamda 249 hasta dâhil edilmiştir. Bu hastaların 116'sı hormon replasman tedavisi alan 133'ü ise tedavisiz izlenen hastalardan oluşmaktadır. Tüm hastaların yaşları ortalama 13,91±3,71, ortanca yaş 14,8, en küçük yaş 3,56, en büyük yaş ise 19,95 yıldır. Tanı aldıkları yaşlar ise ortalama 11,51±3,79, ortanca tanı yaşı 12, en küçük tanı yaşı 1, en büyük tanı yaşı ise 17'dir. Toplam 249 hastanın 74'ünün (%29,7) özgeçmişinde bir hastalık öyküsü bulunmaktadır. Bu hastalarının 77'sinin (%30,9) ise soy geçmişinde bir hastalık öyküsü bulunmaktadır. Otoimmün yanıtın verdiği hasarın erken hormon replasman tedavisi ile önüne geçilebileceği verisini litaratüre sunmayı amaçladığımız çalışmamızda, ilk ölçülen anti TPO iii değerleri ile 12. ay sonra ölçülen anti TPO değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Tedavi almayan HT tanılı hastalarda, anti TPO değerlerinin istatistiki olarak anlamlı bir şekilde artış eğiliminde olduğu çalışmamızda gösterilmiştir. Klinik bulgular değerlendirildiğinde de tedavi alan gruptaki gerilemenin ise istatistiki olarak anlamlı olduğunu bulduk. Sonuç: Çocukluk çağında hipotiroidinin en sık sebebi olan hashimoto tiroiditidir. Guatr ya da atrofik tiroidit olarak da karşımıza çıkabilmektedir. Bu süreç antikor aracılı lenfositik infiltrasyonlara ikincil olarak gelişen tiroid foliküllerinin harabiyeti ile karakterize olarak tanımlanmaktadır. Hastalığın tanısı antikorların gösterilmesine dayanmakla birlikte hastaların bir kısmında tanı anında antikor titreleri normal seviyelerde de olabilmektedir. Hashimoto tiroiditinde bezin aldığı hasara ve işlevselliğinin etkilenme seviyesine bağlı olarak, farklı kliniklerle hastalar karşımıza çıkabilmektedir. Çalışmamızda hormon replasman tedavisi alan ve tedavisiz izlenen hastaların otoantikor düzeylerininin retrospektif olarak incelenmesiyle klinik bulgularının laboratuvar ile ilişkisini daha erken yakalayabilmek amaçlanmıştır. Klinik bulgularda gerileme durumu da tedavi alan grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla olarak bulunmuştur. (p=0,044) (Tablo 10). Böylelikle hashimoto tiroiditi gibi otoimmün bir hastalığın seyrinde başlanılan erken hormon replasman tedavisinin otoimmünitenin verdiği hasarı azaltıp, hastanın konforu ve klinik şikayetlerini yatıştırma açısından ne kadar değerli olduğunu gözler önüne sermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Hashimoto Tiroiditi, Pediatri , Hormon Replasman Tedavisi