Çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinin, öğretmen adaylarının çeşitli kazanımları ve görüşleri bakımından değerlendirilmesi

Çalışma çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinin fen bilimleri öğretmen adaylarının sahip oldukları çeşitli kazanımlarını ve görüşlerini nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu anlamda çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretiminin, fen bilimleri öğretmen adaylarının sahip oldukları çoklu zekâ alanlarına, bilimin doğası anlayışlarına ve öz yeterliliklerine etkisi araştırılmış; öğretmen adaylarının öğretim sürecine ilişkin görüşleri alınmıştır. Çalışma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma desenine göre yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemine uygun olarak "tek grup ön test-son test deneysel desen" kullanılmıştır. Çalışma 2017-2018 bahar yarıyılında Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde öğrenim gören Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı 3. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışma gurubunu 50 kız, 12 erkek olmak üzere toplam 62 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada nicel veriler, Saban (2002)'ın hazırladığı "Çoklu Zekâ Envanteri" ve Kubilay (2014)'ın hazırladığı "Bilimin doğasına ve Öğretim Sürecine İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği" ile 62 öğretmen adayından elde edilmiştir. Bunun yanı sıra nitel veriler ise, Aikenhead, Ryan ve Fleming'in (1989) hazırladığı Mıhladız (2010) tarafından orijinalinden çevrilen "Bilimin Doğasına Yönelik Görüşler (BDYG)" anketi yoluyla 31 öğretmen adayından ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formu ile de 10 öğretmen adayından toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 22 istatistik paket programıyla, nitel verileri ise betimsel analiz yöntemine uygun olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonunda çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim sürecinde öğretmen adaylarının "çoklu zekâ envanteri" ile "bilimin doğasına ve öğretimine ilişkin öz yeterlik anketinde" ön test - son test sonuçları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim süreciyle, öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışlarında genel olarak çağdaş görüş lehine anlamlı bir gelişme tespit edilmiştir. Bilimin doğası anketinde yer alan "Toplumun bilim üzerindeki etkisi", "Bilimin topluma etkisi", "Bilimsel bilginin sosyal yapısı", "Sınıflandırma düzeninin doğası" maddelerinde çağdaş (gerçekçi) görüşün arttığı belirlenmiştir. Bu bakımdan bilimin doğasına yönelik etkinliklerin pek çok konuda çağdaş bilimin doğası anlayışı kazandırdığı, ancak "hipotezler, teoriler ve kanunlar" maddesinde ise çağdaş görüşün artmasının yanında naif görüşü benimseyen öğretmen adaylarının da olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak çoklu zekâ bakış açısıyla tasarlanan bilimin doğası öğretim süreci sonunda fen bilgisi öğretmen adaylarının çoklu zekâ alanlarında, bilimin doğasına ve öğretimine ilişkin öz yeterliklerinde ve bilimin doğası anlayışlarında gelişmeler olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adayları çoklu zekâ ile yapılan bilimin doğası öğretim sürecinin kendilerine yorumlama yeteneği kazandırdığını, derse katılımlarının arttığını, yeni kavramların öğrenildiğini mevcut kavramlardaki yanlışların giderildiğini, bilmediği bilim insanlarını öğrendiğini, grupla çalışmanın iletişimi kuvvetlendirdiğini, kendine farklı bakış açıları kazandırdığını, empati duygusunu geliştirdiğini belirtmişlerdir.