Vanderbilt çok boyutlu ağrıyla başa çıkma envanteri'nin Türkçe'ye uyarlanması, kültürel adaptasyonu, geçerlilik ve güvenilirliği

Romatoid artrit (RA), etyolojisi bilinmeyen, temelde sinoviyal eklemleri etkileyen, fonksiyon kaybına yol açan, kronik, progresif, inflamatuvar, otoimmun hastalıktır. Romatoid artritli hastayı medikal tedaviye yönlendiren başlıca sebep ağrıdır. Kronikleşen ağrı; hareketlerde kısıtlılık, uyku problemleri, yorgunluk, stres ve depresyonla beraber fizyolojik ve psikolojik sorunlara neden olarak bireyin yaşam kalitesini olumsuz şekilde etkilemektedir. Hastanın düşünceleri, beklentileri, ağrıyla başa çıkma yöntemleri ağrı kontrolünde etkilidir. Ağrılı durumun tanımlanması ve tedavisi için hastanın ağrıyla bireysel baş etme yöntemleri ve bu yöntemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi gerekir. Bu çalışma, Vanderbilt Çok Boyutlu Ağrıyla Başa Çıkma Envanterinin Türkçe'ye uyarlanması, kültürel adaptasyonu, geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışma İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde dahil olma kriterlerini sağlayan 352 gönüllüyle tamamlanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 54,72 ± 13,93 yıldır. Örneklemin %70,7'si (n= 249) kadın, %29,3'ü (n= 103) erkek hastadan oluşmaktadır. Çalışmada kullanılan veri toplama araçları; Demografik Veri Formu, Mcgill ve Melzak Ağrı Anketi, Short Form-36 (SF-36) , Vanderbilt Çok Boyutlu Ağrıyla Başa Çıkma Envanteri (VÇABE), Ağrıyla Başetme Envanteri (ABE), Ağrıyla Başa Çıkma Ölçeği (ABÖ) kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun dil geçerliği çeviri-geri çeviri yöntemiyle sağlanmıştır. Kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Türkçe formunun yapı geçerliğini belirlemek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun güvenirliğinin değerlendirilmesi amacıyla; iç tutarlık katsayısı, test-tekrar test, paralel form yöntemleri kullanılmıştır. Tüm bu analizlerden sonra VÇABE ölçeğinin Türkçe Güvenirlik ve Geçerliği sağlanmıştır. Bu çalışmaya ek olarak örneklemi tanıtıcı özelliklerin, SF-36 ölçeğinin, Mcgill ve Melzack Ağrı Anketi sonuçlarının tek başına ve bu verilerin VÇABE ölçeği alt boyutları ile birlikte incelenmesi sağlanmıştır.