Deneysel diabetes mellitus modelinde intravitreal bevacizumab ve fasudil'in süperoksit dismutaz, tümör nekrozis faktör alfa, nükleer faktör kappa b, vasküler endotelyal büyüme faktörü ve kaspaz 3 düzeylerine etkisi

Diabetes Mellitus (DM), 20-65 yaş grubunda en önemli legal körlük sebebidir. Birçok çalışma yapılmasına rağmen hastalığın etiyopatogenezinde etkili olan faktörler halen tam olarak bilinmemektedir. DM hastalarında hiperglisemiye bağlı olarak retina kapillerlerinde dejenerasyon, perisit kaybı, endotel proliferasyonu, bazal membranda kalınlaşma ve oklüzyon gelişmektedir. Diyabetik retinopati ve buna bağlı komplikasyonların gelişiminde toksisite, enflamasyon, anjiyogenez ve apopitozisin önemli yeri olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, deneysel olarak diyabet oluşturulmuş tavşanlara intravitreal olarak uygulanan bevacizumab ve fasudilin süperoksit dismutaz (SOD), tümör nekrozis faktör alfa (TNF- ? ), nükleer faktör kappa B (NF-kB), vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) ve kaspaz 3 düzeylerine etkisi incelenmiştir. Çalışma için; 6 sağlıklı (Grup 1), 6 DM oluşturulmuş (Grup 2), 7 DM oluşturularak intravitreal bevacizumab (1,25 mg/50 µL) uygulanmış (Grup 3), 7 DM oluşturularak intravitreal fasudil (180 µM/50µl) uygulanmış (Grup 4) olmak üzere toplam 4 grup oluşturuldu. DM oluşturulduktan 21 gün sonra intravitreal enjeksiyonlar tavşanların sağ gözüne yapıldı. Enjeksiyondan 3 gün sonra tavşan gözleri enüklee edilerek ELISA yöntemi ile SOD, TNF alfa, NF-kB, VEGF ve kaspaz 3 parametreleri çalışıldı. Sonuçların istatistiksel analizleri için Kruskal Wallis testi ve Bonferroni düzeltmesiyle Mann-Whitney U testi kullanıldı. Kruskal Wallis testi ile VEGF ve kaspaz 3 seviyelerinde gruplar arasında istatistiksel olarak fark saptanırken (sırasıyla p=0,005 ve p=0,013), SOD ve TNF alfa seviyelerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,135 ve p=0,792). NF-kB düzeyleri ise hiçbir grupta ölçülebilecek seviyelerde değildi. Grup 1 ve grup 3'teki VEGF düzeyi, grup 2'ye göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (her ikisi içinde p=0,004). Diğer gruplar arasında VEGF düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p değerleri 0,015 ile 0,886 aralığında). Kaspaz 3 düzeyleri bakımından grup 1 ile grup 4, grup 2 ile grup 3, grup 3 ile grup 4 arasındaki farkın p değerleri sırasıyla p=0,015, p=0,038 ve p=0,018 olsa da ikinci aşama testlerde anlamlı kabul edeceğimiz değer olan 0,0083'ün üzerinde kaldı. Sonuç olarak deneysel DM oluşturulmuş tavşan modelinde intravitreal bevacizumab uygulaması yeni damar oluşumunda rol oynayan VEGF düzeylerini ve apopitoziste rol oynayan kaspaz 3 düzeylerini düşürmüştür. Fasudilin VEGF seviyeleri üzerine bevacizumab kadar olmasa da olumlu etkisi mevcuttur, kaspaz 3 düzeyleri üzerinde ise diğer gruplar ile karşılaştırıldığında belirgin artışa neden olmuştur.