Deneysel diyabetik sıçan böbrek dokusunda matrix metalloproteinase 9 ve apoptozis üzerine vitamin D'nin etkileri

Diyabetik nefropati, son dönem böbrek hastalığının en önemli nedenidir ve diyabete bağlı ölüm nedenlerinde ilk sıralarda yer almaktadır. Matriks metalloproteinazlar (MMP) ekstrasellüler matriksin parçalanması ve dönüşümünde rol oynamaktadır. Bu çalışmada deneysel diyabetik sıçan böbrek dokusunda MMP 9 ve apoptozis üzerine vitamin D' nin etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda erişkin Wistar albino erkek sıçanlar kullanıldı. Deney hayvanları her grupta 7 hayvan olmak üzere 5 eşit gruba ayrıldı. Kontrol grubuna 8 hafta boyunca herhangi bir işlem yapılmadı. Tampon grubuna tek doz fosfat-sitrat tamponu intraperitoneal (i.p) olarak, Vitamin D grubuna ise vitamin D 50 IU/gün oral yolla damlalık aracılığıyla verildi. Diyabet grubuna 50 mg/kg tek doz Streptozotosin (STZ) fosfat-sitrat tamponunda çözdürülerek i.p olarak uygulandı. Diyabet+Vitamin D grubuna ise 50 mg/kg tek doz STZ i.p olarak verilmesinden sonra diyabetin oluşumunu takiben vitamin D 50 IU/gün oral olarak verildi. Deney sonunda sıçanlar dekapite edilip böbrek dokuları çıkartıldı. Rutin histolojik takipler yapılarak parafin bloklara gömüldü. Parafin bloklardan alınan kesitlere MMP 9 için immünohistokimyasal, apoptozis için TUNEL boyama yapıldı. Biyokimyasal total antioxydant status (TAS) ve total oxydant status (TOS) çalışma için örnekler -80 Co'de saklandı. Apoptozis, TAS, TOS, MMP 9 değerleri Kontrol, Tampon ve Vitamin D gruplarında benzerdi. Kontrol grubuyla kıyaslandığında Diyabet grubunda TOS, apoptozis ve MMP 9 değerleri artmış izlenirken TAS değerleri azalmış olarak izlendi. Diyabet grubu ile kıyaslandığında ise Diyabet + Vitamin D grubunda TOS, apoptozis ve MMP 9 değerleri azalmış gözlenirken TAS değerleri artmıştı. Sonuç olarak; diyabetik nefropati patogenezinde oksidatif stres ile MMP 9 arasında ilişkinin aydınlatılabilmesi için gelecekte farklı yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu ve diyabetin komplikasyonlarını önlemek amacıyla vitamin D ile ilişkili tedavi yaklaşımlarının denenebileceği kanaatine varılmıştır.