Deprem nedeniyle yaşadıkları semtleri değişen kadınların komşuluk ilişkileri üzerine bir araştırma: Elazığ örneği

Bireylerin yakınlarına ya da kendilerine yönelik tehdit olarak algıladıkları doğal afet, ölüm, terör eylemi ve kaza gibi olaylar travmatik durumlar olarak nitelendirilmektedir. Günlük yaşamda aniden ortaya çıkan doğal afetler travmatik durumlardan biri olup, kontrol altına alınamayan olaylardır. Aktif fay hatları üzerinde bulunan ülkemizde tarihsel süreç boyunca birçok yıkıcı deprem yaşanmıştır. Büyük depremler ekonomik ve fiziksel kayıplara yol açmasının yanı sıra aynı zamanda psikolojik ve sosyolojik açıdan da önemli kayıpların yaşanmasına neden olmaktadır. Deprem sonrası süreçte yıkılan ya da deprem sonrasında kullanılamayacak durumda olan evlerde yaşayan kadınların semtlerini değiştirmek zorunda kalmalarına bağlı olarak komşularından ayrılmak zorunda kalmaları ve yeni taşındıkları semtlerde komşuluk ilişkileri kurma sürecinde yaşadıkları sorunlar depremlerin neden olduğu sosyolojik problemlerden birini oluşturmaktadır. Bu araştırmada 24 Ocak 2020 tarihinde Elazığ'da meydana gelen deprem sonrasında yaşadıkları semtleri değiştirmek zorunda kalan kadınların komşuluk ilişkilerine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Elazığ'da deprem sonrasında yeni yaşam alanları olarak inşa edilen Yemişlik, Zafran ve Bizmişen TOKİ'lerinde yaşayan kadınlar oluştururken, araştırmanın örneklemini ise bu mahallelerde yaşayan 30 kadın oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile hazırlanan araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kadınların komşuluk ilişkilerine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları, komşuluk ilişkilerinin aile, akraba ve kardeş ilişkilerinden daha öte olduğunu, deprem öncesi ve deprem sonrası süreçte komşularıyla görüşme sıklıklarının birbirlerini tanımamalarına ve aralarındaki güven duygularının oluşmamasına bağlı olarak azaldığı, kadınların genellikle ev oturmaları, çay/kahve sohbeti gibi etkinlikler yaptıkları, komşuluk grubuna genellikle herkesi dâhil ettikleri, toplu yaşam kurallarına uymayan komşuları uyardıkları veya görmezden geldikleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Afet, Deprem, Kadın, Komşuluk, Elazığ