Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk göğüs polikliniğinden tüberküloz nedeniyle takip ve tedavi edilen olguların retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Tüberküloz, neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir hastalık olmasına ve yüz yıldan uzun bir süredir etkeni bilinmesine rağmen halen ciddi mortalite ve morbidite sebebidir. Dünya nüfusunun üçte biri bu hastalık ile enfektedir ve tüberkülozlu hasta sayısı gittikçe artmaktadır. Çocukluk çağı tüberkülozunun tanısı erişkin hastalara göre daha zordur. Çalışmamızda hastaların hangi yaş aralığında, hangi şikayetlerle başvurduğunun bilinmesi amaçlanmıştır. Ayrıca tanı koyma yöntemlerimizi ve tedavi başarımızı değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç-yöntem: Çalışmaya 2011 yılının Haziran Ay'ı ile 2016 yılının Haziran Ay'ı arasında Dicle Üniversitesi Çocuk Göğüs Polikliniğine başvuran, 0 – 18 yaş aralığındaki tüberküloz tanılı hastalar cinsiyet farkı gözetmeksizin alındı. Hastaların tüberküloz tanısı alıp almadığına ve tedavi başlanıp başlanmadığına epikriz, laboratuar, patoloji ve radyoloji kayıtları beraber incelenerek karar verildi. Hastalar ile ilgili yaş, cinsiyet, anne ve babalarının eğitim durumu, ailelerinin gelir durumu, evlerinde sigara içilip içilmediği, evlerinde tüberküloz tedavisi alan başka hasta olup olmadığı, kişisel risk faktörleri, eşlik eden hastalıkları, daha önce aldıkları tedaviler, hastalığın tutulum yeri, başvuru semptomları, erişkin ile temas, PPD, BCG, sedimantasyon, mide açlık sıvısında, balgamda ve bronkoalvoeolar lavaj sıvısında ARB, kültür, TBC PCR, akciğer grafisi, bilgisayarlı göğüs tomografi, patoloji sonuçları ve aldıkları tedaviler ele alındı. Bulgular: Çalışmamız 109 hasta ile yapılmıştır. Hastalarımızın yaşları 1-17 yıl arasında olup; yaş ortalaması 10,58±4,4 yıl idi. Hastaların %50,5'i (n=55) erkek %49,5 (n=54) kız idi. Hastaların %24'ü (n=26) köyde, %26'sı (n=28) ilçede %50'si (n=55) ilde yaşıyordu. Hastaların %69,7'sinin (n=76) geliri düşük (1300 liranın altında), %29,4'ünün (n=32) gelir düzeyi orta (1300 lira ile 3500 lira arasında), yalnıza %0,9'unun (n=1) gelirin yüksek (3500 liranın üzerinde) idi. Anne ve babaların eğitim düzeyi düşük idi. Evlerin %58,3'ünde sigara içiliyordu, %41,7'sinde içilmiyordu. Hastaların %23,9'unda (n=26) aile içi, %2,8'inde (n=3) aile dışı temas saptandı. Hastalar en çok %63,3 ile (n=69) öksürük, %36,7 ile (n=40) ateş şikayetiyle başvurmuşlardı. En çok tutulum yeri %78,9'u (n=86) ile akciğer tüberkülozu idi. Hastaların %60,5'inde (n=66) PPD; %44'ünde (n=48) BCG skarı pozitifti. En çok grafi bulgusu %29,4 ile hiler, mediastinal LAP, %15,6 ile parankimal infiltrasyon, %13,8 ile hiler veya mediastinal LAP'a eşlik eden parankimal infiltrasyon; en çok tomografi bulgusu ise %33,9 ile (n=37) hiler, paratrakeal ve mediastinal LAP idi. Herhangi bir yöntemle ARB bakılan 85 hasta vardı, bunlardan %12,9'unda tanesinde (n=11) en az bir yöntemle ARB saptanmıştı. Kültür çalışılan 82 hastanın %17'sinde (n=14) kültürde üreme saptandı. PCR çalışılan 36 hastanın %33,3'ünde (n=11) pozitif sonuç elde edildi. 12 hastaya biyopsi ile tanı konulmuştu. Hastaların çoğunluğu 6, 9 ve 12 ay tedavi almıştı, tedaviye uyum %90 idi, tam iyileşme %81,6 idi. Sonuç: Tüberküloz eğitim ve sosyoekonomik düzeyi düşük, kalabalık ailelerde ciddi bir halk sağlığı problemidir. Aile içi ve dışı temas çocuklar için risk faktörüdür. Tanıda altın standart olan kültürde üretme yoluyla teşhis oranı düşüktür, bu yüzden alternatif tanı yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bilgisayarlı tomografi ve patoloji tüberküloz tanısında yararlıdır. Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, asidorezistant basil, tüberkülin deri testi, akciğer grafisi