Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletme performansına etkileri: Bir uygulama örneği

Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletme performansına etkilerinin değerlendirildiği çalışmada gerçekçi sonuçlara ulaşabilmek için sıklıkla kullanılan nitel yöntem kullanılmıştır. Çalışmada, amaca uygun bir örnekleme yoluna gidilmiştir. Verilerin analizi, içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma katılımcılarının %22,6'sı kadın, %77,42'ü erkektir. Katılımcıların %38,7'si 30-39 yaş aralığında ve %29'u 40-49 yaş aralığındadır. Katılımcıların %77,4'ü Lisans mezunu ve %61,3'ü SMMM olarak görev yapmakta olup; %38,7's, 20 ve üstünde mesleki tecrübeye sahiptir. Araştırma sonunda katılımcıların mezuniyet sonrası meslekle ilgili teknoloji alanında aldıkları eğitim konusundaki görüşleri doğrultusunda "teknoloji alanında alınan eğitim" teması altında "eğitim alınan yer" ve "eğitimin içeriği" olarak iki alt tema oluşturulmuştur. Katılımcıların tümünün mezuniyet sonrası meslekle ilgili teknoloji alanında eğitime ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Bu konuda özellikle office programları, temel muhasebe programları, sertifika programları, paket programlar ve inovasyon setleri konusunda eğitim aldıkları görülmüştür. Katılımcıların dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğine katkıları ile ilgili görüşleri değerlendirildiğinde mesleki gelişime katkıları, "zaman tasarrufu sağladı", "daha hızlı çalışmayı sağladı" ve "muhasebesel hata payını minimize etti" olarak kodlara ayrılmıştır. Müşteriye katkısı, "hizmet kalitesini arttırdı" ve "müşteri memnuniyetini arttırdı" olarak kodlara ayrılmıştır. Kuruma katkısı alt teması ise "Kâğıt israfını önledi", "Veri saklamak kolaylaştı", "Verilere ulaşımı kolaylaştırdı", "Operasyonel verimliliği arttırdı", "Güncel durum ile geçmişi kıyaslanabilir hale getirdi" ve "Daha az personelle çok işler yapmayı sağladı" olarak kodlara ayrılmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte muhasebe meslek mensuplarının iş yükümlülüğünde yaşanan değişiklik ile ilgili olumsuz katkı sağladığını düşünen katılımcılar bunların sebepleri kamu tarafından yapılan işlemlerin önemli kısmının meslek sahiplerine devredilmesi, teknolojiye adaptasyon sorunu, sistemlerin aşırı yoğun olması, internet alt yapı sorunlarının yaşanması ve iş yükünün artması olarak sıralanmıştır. Yapılan çalışmada işlerin tekrar kontrol etmeye gerek kalmadan yapılması, hız ve zaman kazandırma, mekândan bağımsız olarak işlem gerçekleştirmesi, bilgiye ulaşılabilirliğin kolaylaşması gibi nedenlerle muhasebe meslek mensuplarının iş yükümlülüğüne teknolojik değişimlerin olumlu katkı sağladığını belirtmişlerdir. Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletmelerin muhasebe servis ve birimlerine katkıları katılımcı görüşleri açısından muhasebe mesleğine ve işletmelere katkıları olarak iki alt temada değerlendirilmiştir. Muhasebe mesleğine katkısı, "Bilgiye çabuk ve hızlı ulaşılabilmektedir", "Sağlam bilgi ağı akışı ve köprü kurulmaktadır" ve "Zaman ve enerji kazancı sağlamaktadır" olarak kodlara ayrılmıştır. İşletmelere katkısı ise "Kayıt ve raporlama süreçlerinde verimlilik artmaktadır", "Karma verme süreci hızlanmaktadır", "Anlık bilgi alışverişi mümkün hale gelmektedir" ve "Kâğıt tüketimini azaltmış ve depolama arşivleme maliyetlerini azaltmıştır" olarak kodlara ayrılmıştır.