Diyabetik polinöropatili hastalarda ağrı ve yeti yitiminin yaşam kalitesi üzerine etkileri

Amaç: Diyabetik polinöropati (DPN) tanısı klinik ve/veya elektrofizyolojik olarak doğrulanmış hastalarda sosyodemografik özellikler, cinsiyet, metabolik parametreler ile nöropatik ağrı şekli, şiddeti ve yeti yitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Klinik ve/veya sinir ileti çalışmalarıyla distal simetrik periferik nöropati tanısı doğrulanmış tüm hastalara; biyokimyasal değerlendirme, ağrı çeşidi ve şiddeti değerlendirilmek üzereAğrı Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (AKDÖ), yeti yitimi değerlendirmesinde KısaYeti Yitimi Anketi(KYA), yaşam kalitesi değerlendirmesindeKısa Fom 36 (KF-36) anketi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan62 hastanın 37 si (%59,68) kadın, 27 si (%40,32) erkekti. Yaş ortalaması 61,84±9,45 idi. Bayan yaş ortalaması 59,89±9,96, erkek yaş ortalaması 63,8±8,27 olup hastaların cinsiyet ve eğitim ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı(p>0,05). Ensık nöropatik ağrı çeşidi yanmaydı. Hastalık süresi uzadıkça ağrı şiddeti, yeti yitimi arasında anlamlı ilişki saptandı(<0,001). Hastalık süresi <5 yıl, 5-10 yıl, >10 yıl olmak üzere kategorize edildiğinde hastalık süresi >10 yıl olanlarda diğer iki gruba göre anlamlı şekilde daha kötüydü( p<0,001). Hba1c ile ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptandı( p<0,001). Fakat yeti yitimi ile Hba1c arasında anlamlı ilişki saptanmadı(p>0,05). Lipid profili ile AKDÖ, KYA ve KF -36 anketleriyle yapılan değerlendirmeler arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). Elektrofizyolojik olarak DPN saptanan hastaların yaşam kalitesi anlamlı şekilde DPN saptanmayanlara göre daha kötüydü. Nöropatik ağrı semptomları zamansal seyir açısından gelip geçici, değişken ve değişmeyen olmak üzere üç grupta incelendiğinde hastalık seyri değişmeyenlerin yaşam kalitesinin; zamansal seyri gelip geçici olan grubun ortalamasından anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p=0,01). AKDÖ alt grupları içerisinde yer alan derin ağrı ve yüzeyel ağrı değerleri arttıkça yaşam kalitesinin anlamlı derecede azaldığı gözlendi ve bu artışların derecesi de orta düzeydeydi (r=-0,373; p=0,003; r=-0,463; p<0,001). Nöropatik ağrı çeşitlerinin her biri yaşam kalitesiyle karşılaştırıldığında ağrı, batma, yanma, sıkıntı, hassasiyet, uyuşma, karıncalanma, kramp, acı semptomlarınınVisuel Ağrı Skalası (VAS) ile arasında anlamlı ilişki saptandı ( p<0,001). Sonuç: DPN diyabetin en önemli uzun dönem komplikasyonlarından biridir. DPN oluşumunda önleyici stratejiler ve hasta eğitimi hala komplikasyon oranları ve mortalitenin azaltılmasında önemli faktörler olmaya devam etse de, nöropatik ağrı çeşitlerinin belirlenmesi, yaşam kalitesinin ölçümü bu hastaların gelecekteki tedavi planı için önemlidir. Nöropatik ağrı çeşidinin ve yaşam kalitesinin belirlenmesinde genel ve hastalığa özgü ölçümleri içeren çok yönlü ölçeklerin kullanılması ve bu ölçümlerin rehber olarak kullanılıp ve tedavi girişimlerinin değerlendirilmesi önemlidir. Anahtar kelimeler: Diyabetik Polinöropati, Sinir İleti Çalışması, Ağrı Kalitesi DeğerlendirmeÖlçeği, Yeti Yitimi, Yaşam Kalitesi