Diyarbakır ilinde eczacılar arasında sigara kullanım sıklığı ve etkileyen faktörler

Sigara kullanımı, madde bağımlılığı olarak kabul edilen bir hastalık olup, tüm dünyada mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. Eczacılar topluma rol model olması gereken sağlık çalışanlarıdır. Bu çalışmada Diyarbakır ilinde görev yapan eczacıların sigara kullanım sıklığını ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Kesitsel tipte olan bu araştırma; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde ve nüfus olarak diğer üç büyük ilçesinde görev yapan toplam 321 eczacıdan örneklem seçilmeden 304'üne ulaşılarak yapılmıştır. Veriler literatür kaynaklı olarak hazırlanan anketin uygulanması sonucu toplanmış, verilerin değerlendirilmesinde yüzde, ortalama, X2 (ki-kare) ve Fisher's Exact testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki eczacıların %70.1'i erkek olup, yaş ortalaması 38.21±12.64 yıl, aile gelir ortalaması 6280.20±2922.02 TL, %85.5'i serbest eczacı olarak çalışmaktadır. Eczacılar arasında sigara kullanım sıklığı %35.9'dur. Halen sigara içenlerin paket/yıl ortalaması 15.73±18.36 yıl, Fageström Nikotin Bağımlılık Testine göre bağımlılık ortalama puanı 3.45±2.88 olarak bulunmuş, %60.6'sının çok az/az bağımlılık düzeyinde olduğu saptanmıştır. Kullananların %19.3'ü sigarayı bırakma hazırlığındadır. Erkeklerde sigara içme sıklığı (%41.8), kadınlardan (%22.0) fazladır. Eczacıların mesleğinden memnun olmaması, hobi/sanat varlığının olması, düzenli beslenme alışkanlığına sahip olmaması, sağlık durumunu iyi olarak algılamaması, ailesinde ve yakın çevresinde sigara içen kişinin varlığı sigara içme oranlarını yükseltmektedir. İçenlerde herhangi bir sağlık problemi yaşama oranları daha yüksektir (p<0.05). Eczacıların yaş grupları, medeni durum, eğitim, gelir durumları, aile tipi, ailede çocuk varlığı, çalışma süreleri, kişilik yapıları ile sigara kullanımları arasında ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak; Diyarbakır ilinde eczacıların sigara kullanım sıklığı yüksek, bağımlılık düzeyleri ise düşük bulunmuştur. Sonucun sigara içme oranlarını artıran faktörler ile birlikte irdelenerek eczacılarda sigara içme sıklığının düşürülmesi için müdahaleler planlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Eczacı, Sigara, Sigara Kullanım Sıklığı, Bağımlılık.