Doğu Anadolu bölgesindeki Amerikan konsolosluklarının raporlarına göre bölgenin siyasi-sosyal ekonomik yapısı

Amerika, bağımsızlığını kazandıktan sonra diplomatik ve ticari ilişkilerinin olduğu bölgelere konsolosluklar açmıştır. Bu bölgeler arasında yer alan Türkiye'de İstanbul, İzmir gibi bazı liman şehirlerinde ve Anadolu'nun iç kısımlarında da Amerikan Konsolosluklarım görmekteyiz. Amerika'nın konsolosluklar açmasının sebebi bu bölgelerdeki çıkarlarını gerçekleştirmektir. Bu amaçla ticari, siyasi, sosyal faaliyetlerde bulunulmuştur. Doğu Anadolu Bölgesinde açılan önemli konsoloslukların başında Harput ve Erzurum Konsoloslukları gelmektedir. Amerika, bu bölgelerde konsolosluk açma girişimlerini 1890'larda başlatmıştır. Harput Konsolosu olarak Thomas Herbert Norton, Erzurum Konsolosu olarak Leo Bergholz, Osmanlı Devleti tarafından resmen tanınmışlardır. Erzurum ve Harput'takİ Amerikan Konsoloslukları açıldıkları sırada bölgede yaşanan Ermeni sorunu ile ilgilenmişler ve Amerika'yı bu konuda her türlü ayrıntıdan haberdar etmişlerdir., Konsolosluklar, yetki alanları içindeki Amerikan kolonisi ile yakm ilişki içinde olmuşlar, Amerikalı misyonerlerle ortak çalışmalar yapmışlardır. Bölgelerindeki Amerikan kuruluşlarının koruyuculuğunu üstlenmişler, bunu zaman zaman bahane ederek Türk yönetiminin iç işlerine karışmak istemişlerdir.II Konsolosluklar,Amerika ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesine kadar faaliyetlerine devam etmişler, kapitülasyonların kaldırılması ile diplomatik ilişkiler kesilmiş ve konsolosluklar kapanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Konsolosluk, misyoner, Ermeni Sorunu.