Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı tarafından intravenöz port kateter yerleştirilen olguların retrospektif değerlendirilmesi

Uzun süreli venöz erişim araçları olan intravenöz port kateterler kemoterapi, kan ürünleri, total parenteral besleme, antibiyotikler ve diğer intravenöz tedavilerin ve kan örneklemelerinin yapılması konusunda oldukça yaygınlaşmış ve çoğu merkezde uygulamanın önemli bir parçası haline gelmiştir.Tıbbi Onkoloji bilim dalı tarafından intravenöz port kateterler yerleştirme uygulaması ilk kez hastanemiz Onkoloji Bilim Dalı tarafından yapılmıştır. Biz, hastalarımıza perkutan yöntemi kullanarak sıklıkla sağ juguler veni kullanarak intravenöz port kateterler yerleştirme işlemini gerçekleştirdik.Bu çalışmadaki amacımız, Ağustos 2004 ile Kasım 2010 tarihleri arasında tarafımızca port takılan toplam 2179 onkoloji hastasının değerlendirmesini yapmaktı. Bu amaçla DEUTF Tıbbi Onkoloji bölümüne başvuran tüm hastalara ait dosyalar ve kayıtlar retrospektif olarak incelenerek Ağustos 2004 ile Kasım 2010 tarihleri arasında Tıbbi Onkoloji bölümünce intravenöz port kateter takılmış olan hastalar tespit edildi. Diğer bölümler tarafından intravenöz port kateterler takılan hastalar ve intraperitoneal port takılan hastalar dahil edilmedi. Yaş, cinsiyet, primer hastalık tanısı, bir hastaya uygulanan toplam port kateter sayısı, port kateterin uygulandığı venler, port takılma ve çıkartılma tarihleri ve akut ve kronik komplikasyonlar kaydedildi ve tüm bu veriler Excel'e aktarıldı. Yukarda listesi verilen hasta verileri SPSS aracılığıyla analiz edildi. Hastalarla ilgili tanımlayıcı istatistikler elde edildi.2179 hastaya intravenöz port kateter takılma işlemi uygulandı. Bunlardan 2017 hastaya bir kez intravenöz port kateter takılırken 145'ine 2 kez, 14'üne 3 kez ve 3 hastaya 4 kez intravenöz port kateter takıldı. 145 hastaya 1 kez, 14 hastaya 2 kez ve 3 hastaya 4 kez olmak üzere toplam 286 port çıkarma işlemi uygulandı. İntravenöz port kateterlerin tamamı perkutan yöntemle takıldı. 2055 (%94,3) hastada juguler vene, 90 (%4,1) femoral ve 34(%1,6)'i subklavyen vene intravenöz port takıldı.Hastalarımızın 2167 (%99,4)'sinde akut komplikasyon görülmezken 12 hastada akut komplikasyon gerçekleşti: 9(%0.04) hastada pnomotoraks; 2 (%0,009) hastada hematom ve 1 (%0,0046)'inde girişime bağlı akut atriyal fibrilasyon atağı komplikasyonları oldu.Kronik komplikasyonlara bakıldığında 19 (%0,87) lokal port enfeksiyonu; 19 (%0,87) port tıkanması; 15 (%0,68) derin ven trombozu; 11 (%0,50)port çıkması veya kopması; 10 (%0,45) kateterle ilişkili kan damarı enfeksiyonu; 2 (%0,09) cilt nekrozu; 1 (%0,045)'inin port sıkışması(pinch-off sendromu); 1 (%0,045) rezervuar giriş yarası olduğu saptandı.İntravenöz port kateteri çıkarılan hastalara baktığımızda 286 port çıkarma işleminin 213 (%74,4)'sının tedavi bitimi; 19 (%6,6)'unun port tıkanması; 15 (%5,2)'inin derin ven trombozu; 14 (%4,8)'ünün lokal port enfeksiyonu; 11 (%3,8)'inin port çıkması veya kopması; 10 (%3,4)'unun kateterle ilişkili kan damarı enfeksiyonu; 2 (%0,6)'sinin cilt nekrozu; 1 (%0,3)'inin port sıkışması(pinch-off sendromu); 1 (%0,3)'inin rezervuar giriş yarası nedeniyle çıkarıldığı görüldü.Sonuç olarak port komplikasyon oranlarımızın literatürden daha düşük olarak saptandığı ve Tıbbi Onkoloji B.D. tarafından da port takılabileceği görüldü.Anahtar kelimeler: İntravenöz port kateter, erişkin kanser