Döviz kuru politikalarının üretime etkisi: Türkiye örneği

Döviz kurunun ulusal üretim üzerindeki etkisi, mevcut ekonomik duruma bağlı olarak unsurları sürekli değişen karmaşık bir mekanizmadır. Bu tür etkiyi belirleyen faktörleri inceleyerek, doğrudan ve dolaylı etkilerin yoğunluğundaki değişimleri dikkate almak gerekmektedir. Bu çalışmada reel döviz kurlarındaki gelişmelerin üretim üzerinde yarattığı etkiler Türkiye örneğinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Türkiye'de farklı amaçlarla ulusal paranın yabancı paralar karşısında aşırı değerli tutulması ekonomide önemli etkilere yol açmıştır. 2001 yılında esnek kur sistemine geçilmesiyle reel döviz kurlarının yükselmesi daha belirgin bir hale gelmiş ve bu durum üretim ve dış ticaret sektöründe yapısal dönüşümlere yol açmıştır. Üretimin ve ihracatın ithalata bağımlılık oranları artarken, üretim artışlarının görece teknoloji yoğun ve ithalata bağımlılık oranlarının yüksek olduğu sektörlerde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Tezimizde Türkiye 'nin dış ticaret dinamikleri incelenerek reel döviz kuru değişmesinin üretime etkisi araştırılmaktadır. Bu amaçla, ihracat, ithalat ve üretimin belirleyicilerinin teknoloji yoğunluğu, ürün yetkinliği, ithalat bağımlılığı, ihracat yönelimi, küresel değer zincirlere eklemlenme derecesi, borç dolarizasyonu gibi sektöre özgün değişkenlere de bağlı olup olmadığı ampirik olarak incelenmektedir.