Ebeveyn Psikolojik Esneklik Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ve demografik özellikler açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı öncelikle Burke ve Moore (2014) tarafından geliştirilen orijinal adı 'Parental Psychological Flexibility Questionnaire' olan 'Ebeveyn Psikolojik Esneklik Ölçeği (EPEÖ)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve EPEÖ'nün demografik özellikler açısından incelenmesidir. Ebeveyn psikolojik esnekliğinin ölçülmesi amacıyla geliştirilen EPEÖ 7'li likert tipinde 19 madde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi Bolu ili merkez ilçesinde bulunan ortaokul 5,6,7,8. ve lise 9,10,11. sınıflarda öğrenim görmekte olan 9-17 yaşlarında çocuğa sahip 627 ebeveynden oluşmaktadır. EPEÖ'nün uyarlanması için ilk olarak ölçeği geliştiren araştırmacının onayı alınmış, ölçek İngilizceden Türkçeye çevrilmiş ve ardından tekrar İngilizceye çevrilerek dil eşdeğerliği incelenmiştir. Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA); benzer yapılarla korelasyonunu incelemek için ölçüt ölçek geçerliği, güvenirlik analizleri için Cronbach Alpha ve test tekrar test katsayıları hesaplanmıştır. EPEÖ'nün ölçüt ölçek geçerliğini incelemek için Ebeveyn Bilinçli Farkındalık Ölçeği (EBFÖ) ve Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) kullanılmıştır. Yapılan AFA ve DFA sonucunda EPEÖ'nün orijinal ölçekte olduğu gibi üç alt boyutta uyum gösterdiği ve tüm maddelerin ilgili alt ölçeğe yerleştiği görülmüştür. EPEÖ ile EBFÖ (.45**) ve KEF-II (-,53**) arasında orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda Cronbach alfa katsayısı .78, test tekrar test korelasyon katsayısı ise .62 olarak hesaplanmıştır. EPEÖ' nün demografik özelliklerine dair yapılan analiz sonuçlarına göre, ebeveynlerin psikolojik esneklik düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, diğer taraftan çalışan ebeveynlerin çalışmayan ebeveynlere göre psikolojik olarak daha esnek oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.