Ebü'l-Hasan el-Bekrî ve tasavvufî görüşleri -"Teshîlü's-sebîl fî fehmi me'ani't-tenzîl"- adlı tefsiri bağlamında

İslam tarihindeki en büyük devletlerden birisi olarak kabul edilen Memlükler, yalnız siyasi ve askeri alanlarda değil, hemen her alanda gelişmelere şahitlik yapmış ve katkılar sunmuştur. O dönem, Kahire ve Dımeşk/Şam şehirleri, ilmi anlamda hem göç almış hem de birçok âlimin sığınağı olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda o coğrafyada tasavvuf anlanında da değerli âlimler yetişmiş ve kıymetli eserler telif edilmiştir. Bölge de Şâzeliye, Kâdiriyye, Desûkiye gibi tarikatlar yerleşmiş ve aktif olarak faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Bu çalışmanın konusu bu renkli mozaikte dünyaya gelen ve eserler kaleme alan o coğrafyanın tasavvufi kimliğini de gözler önüne seren Mısırlı mutasavvıf, şair, fakih, kurrâ, muhaddis, müfessir, mütekellim Ebu'l-Hasen es-Sıddîkî el-Bekri'dir. Mutasavvıf Bekri'nin hem o dönem tasavvuf anlayışını hem de ilim perspektifini görmesi, onun tasavvufi yorumları ve eserlerindeki ilmi zenginliğine etki etmesi bu açıdan önemlidir. O dönemde eserler kaleme alan Bekri, gerek ilmi konumu ve tasavvufi hayatı, gerekse yetiştirdiği ve rahle-i tedrisatından geçen ulemanın ilmi konumu, bu çalışmanın odak noktasıdır. Bekri'nin birkaç eseri günümüze ulaşsa da ne yazık ki birçoğuna henüz ulaşılamamıştır. Onun eserleri hem o dönemi aydınlatan bir ışık olma hem de İslam kandilinin taşıyıcılığını yapması bakımından değerli ve incelenmeye değerdir. Bu çalışmada Bekri ve "Teshîlü's-sebil fî fehmi me'ani't-tenzîl" adlı tefsiri bağlamında tasavvufî görüşleri incelenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde Bekri'nin yaşadığı coğrafyanın bir portresi niteliğinde siyasi, ilmi ve sosyal muhit hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Bekri'nin hayatı ve kaleme aldığı eserler üzerinde durulmuş, ikinci bölümde ise Bekri'nin genel tasavvufi kavramları nasıl ele aldığı ve yorumladığı incelenmiştir. Son bölümde de usulü aşere kabul edilen kavramların tespit ve yorumlarına yer verilerek değerlendirmelerde bulunulmuş ve çalışmaya son verilmiştir.